تعیین عوامل موثر بر تاخیر در پروژه های عمرانی ناشی از عملکرد کارفرما و اولویت بندی آن به روش AHP

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر تاخیر در پروژه های عمرانی ناشی از عملکرد کارفرما در شهر جدید بینالود و با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتب (AHP) انجام شده است. این پژوهش از نظر گردآوری داده ها در زمره تحقیقات توصیفی قرار می گیرد. در گام نخست به منظور تدوین چارچوب نظری، مرور نظام مند میانی نظری و مطالعات پیشین داخلی و خارجی انجام شد که طی آن ۳۳ مولفه مرتبط با تاخیرهای ناشی از کارفرما استخراج گردید. سپس برای بومی سازی و تایید این مولفه ها از نظر ۳۰ نفر از خبرگان به روش نمونه گیری قضاوتی استفاده شد و شاخص های روایی محتوا شامل CVR و CVI مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده از فرآیند ارزیابی روایی، ۴ مولفه حذف شد و در نهایت ۲۹ مولفه در قالب هفت دسته اصلی شامل: مالی، عدم تعهد، فنی و مدیریتی، رویه های رفتاری، ارتباطی و حقوقی قانونی جهت تحلیل مرحله سوم باقی ماند. در گام نهایی، مقایسه زوجی مولفه ها و تعیین اوزان آنها با استفاده از AHP انجام شد. نتایج نشان داد که عوامل مالی مهم ترین نقش را در ایجاد تاخیر داشته و با وزن ۰.۲ در رتبه اول قرار دارند. پس از آن عوامل رفتاری (۰.۱۷)، عدم تعهد (۰.۱۶۹)، فنی و مدیریتی (۰.۱۴۸)، رویه ای (۰.۱۲)، ارتباطی (۰.۱۱۷) و در نهایت عوامل حقوقی و قانونی (۰.۱۰۶) قرار گرفتند. بر اساس یافته ها، توصیه می شود پیش از آغاز پروژه های عمرانی توانمندی ها، ویژگی ها و میزان تعهد کارفرما در حوزه های یاد شده به طور دقیق ارزیابی شود تا از بروز تاخیرهای قابل پیشگیری جلوگیری گردد. این نتایج می تواند مسیر بهبود عملکرد صنعت ساخت و ساز در شهر جدید بینالود را برای مدیران و تصمیم گیران روشن سازد.

کلیدواژه ها:

اولویت بندی ، تاخیر ، عملکرد کارفرما ، پروژه های عمرانی ، تحلیل سلسله مراتبی