مقایسه و بررسی تطبیقی ایمنی در پروژه های راه سازی ایران و دیگر کشورها

ایمنی در پروژه های راه سازی یکی از بنیادی ترین ابعاد کیفیت زیرساخت های حمل و نقل و از مهم ترین شاخص های توسعه پایدار در نظام های عمرانی و مدیریتی به شمار می آید. هدف این پژوهش مقایسه و بررسی تطبیقی وضعیت ایمنی در پروژه های راه سازی ایران و دیگر کشورها با تاکید بر ابعاد فنی، مدیریتی، رفتاری، داده ای و نهادی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی - تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. گردآوری داده ها به روش اسنادی و کتابخانه ای و بر پایه تحلیل منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی انجام شد. یافته ها نشان داد که تفاوت اصلی میان ایران و کشورهای دارای عملکرد برتر در ایمنی راه بیش از آنکه ناشی از کمبود دانش مهندسی باشد، به ضعف در یکپارچگی نظام ایمنی، پراکندگی داده ها، غلبه رویکردهای واکنشی، فقدان پایش مستمر و فاصله میان مراحل طراحی، اجرا، بهره برداری و نگهداری مربوط است. همچنین مشخص شد که ناهمگنی استانی، تفاوت های فرهنگی و رفتاری کاربران، جایگاه محدود ایمنی در نظام قراردادی و مدیریت پروژه و کمرنگ بودن رویکردهای پیش بین از مهم ترین عوامل تداوم شکاف ایمنی در ایران محسوب می شوند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای ایمنی در پروژه های راه سازی ایران نیازمند استقرار یک چارچوب حکمرانی یکپارچه داده محور و چرخه عمری است که در آن ممیزی ایمنی، تحلیل ریسک، نگهداری پیشگیرانه، سیاست های رفتاری هدفمند و اصلاح سازوکارهای نهادی به صورت هم زمان دنبال شوند. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد که بهبود پایدار ایمنی راه در ایران در گرو گذار از مدیریت سنتی و مقطعی به مدیریت هوشمند، نظام مند و پیشگیرانه است.

کلیدواژه ها:

ایمنی راه ، پروژه های راه سازی ، تحلیل تطبیقی ، مدیریت ریسک ، حکمرانی ایمنی