نقش علوم آماری، هوش مصنوعی و علم داده در تحول فرایندهای آموزشی در مدارس آینده محور

تحولات سریع فناوری های دیجیتال، به ویژه هوش مصنوعی، علم داده و علوم آماری، موجب تغییر بنیادین در نظام های آموزشی جهان شده است. در این میان، علوم آماری نه تنها به عنوان ابزاری برای تحلیل داده های آموزشی، بلکه به عنوان زیرساخت اصلی تصمیم گیری هوشمند، پیش بینی عملکرد تحصیلی، شخصی سازی یادگیری و ارزیابی اثربخشی سیاست های آموزشی شناخته می شود. هدف این پژوهش، بررسی نقش علوم آماری و آموزش آن در توسعه یادگیری الکترونیکی هوشمند و فرایندهای آموزش آینده محور است. پژوهش حاضر با روش مرور نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ انجام شده و مقالات نمایه شده در پایگاه های Scopus،Google Scholar،SID و Magiran مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که تلفیق روش های آماری، تحلیل یادگیری، مدل های پیش بینی، الگوریتم های یادگیری ماشین و سامانه های هوشمند آموزشی، موجب بهبود تصمیم گیری آموزشی، کاهش افت تحصیلی، افزایش عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری می شود. همچنین نتایج بیانگر آن است که آموزش علوم آماری در مدارس آینده باید از رویکرد سنتی فاصله گرفته و به سمت سواد داده، تفکر تحلیلی، مدل سازی آماری و تحلیل داده های واقعی حرکت کند. در پایان، راهکارهایی برای توسعه زیرساخت های آماری آموزشی، آموزش معلمان، طراحی سامانه های بومی تحلیل داده و گسترش سواد آماری در نظام آموزشی ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

علوم آماری ، سواد داده ، هوش مصنوعی ، علم داده ، یادگیری الکترونیکی هوشمند ، تحلیل یادگیری ، آموزش آینده محور