ارزیابی عملکرد صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس با استفاده از مدل فاصله جهت دار راسل وزنی

صندوق های سرمایه گذاری، به ویژه صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس (ETF)، به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای سرمایه گذاری غیرمستقیم، نقش قابل توجهی در توسعه بازارهای مالی و تسهیل مشارکت سرمایه گذاران ایفا می کنند. با گسترش چشمگیر تعداد و تنوع این صندوق ها در بازار سرمایه ایران، ارزیابی دقیق عملکرد آن ها از منظر بازده و ریسک، به یکی از دغدغه های اساسی سرمایه گذاران، مدیران صندوق ها و نهادهای ناظر تبدیل شده است. روش های سنتی ارزیابی عملکرد، نظیر نسبت شارپ، ترینر و آلفای جنسن، علی رغم کاربرد گسترده، عمدتا رویکردی تک بعدی داشته و قادر به در نظر گرفتن هم زمان چندین ورودی و خروجی و نیز نوسانات نامتقارن ریسک نیستند. در این پژوهش، به منظور رفع محدودیت های موجود، از مدل فاصله جهت دار راسل وزنی (WRDDM) به عنوان یکی از مدل های غیرشعاعی تحلیل پوششی داده ها استفاده شده است. این مدل با امکان اعمال تغییرات نامتناسب در ورودی ها و خروجی ها، اختصاص وزن های متفاوت و لحاظ افق های زمانی متنوع، چارچوبی منعطف و دقیق برای ارزیابی عملکرد ریسک–بازده صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله فراهم می آورد. جامعه آماری پژوهش شامل صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله فعال در بورس اوراق بهادار تهران بوده و ارزیابی عملکرد آن ها در سناریوهای مختلف ریسک و بازده انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مدل WRDDM توانایی بالاتری نسبت به معیارهای کلاسیک در تفکیک صندوق های کارا و ناکارا داشته و می تواند ابزار مناسبی برای رتبه بندی صندوق ها متناسب با ترجیحات متفاوت سرمایه گذاران باشد. یافته های این مطالعه می تواند راهنمایی موثر برای تصمیم گیری سرمایه گذاران و بهبود فرآیند مدیریت پرتفوی توسط مدیران صندوق ها فراهم آورد.