ارائه یک مدل برای بهینه سازی دسترسی به دفاتر پیشخوان دولت و خدمات آی سی تی روستایی در سطح کشور

در این پژوهش، مسئله بهینه سازی دسترسی دفاتر پیشخوان دولت و مراکز ICT روستایی با هدف ارتقای کیفیت خدمات رسانی به جمعیت روستایی و شهرهای کوچک مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، یک مدل برنامه ریزی ریاضی چندهدفه توسعه داده شد که در آن تخصیص بهینه ترکیب سرویس های دولتی به مراکز ICT به عنوان متغیر تصمیم تعیین می شود. مدل پیشنهادی به طور هم زمان سه هدف اصلی را دنبال می کند: (۱) کاهش شاخص های دسترسی شامل مجموع و حداکثر فاصله طی شده توسط متقاضیان خدمات، (۲) حفظ سود هر مرکز در بازه مجاز تعیین شده، و (۳) برقراری عدالت درآمدی از طریق کمینه سازی واریانس سود میان دفاتر. در این مدل فرض می شود هر منطقه خدمات موردنیاز خود را از نزدیک ترین مرکز دارای آن سرویس دریافت می کند و سود هر مرکز تابعی از سطح ارائه خدمات به مناطق مختلف است. به منظور ارزیابی عملکرد مدل، تحلیل حساسیت بر روی پارامترهای کلیدی شامل تعداد نواحی جغرافیایی، تعداد دفاتر پیشخوان دولت و تعداد سرویس ها انجام شد. نتایج نشان داد با افزایش تعداد نواحی، مقادیر هر سه تابع هدف افزایش می یابد که بیانگر رشد هم زمان بار دسترسی و شاخص های عملکردی سیستم است. افزایش تعداد دفاتر پیشخوان موجب بهبود شاخص های دسترسی و کاهش مجموع و بیشینه فاصله طی شده توسط جمعیت گردید، هرچند تاثیر معناداری بر پراکندگی درآمد مشاهده نشد. همچنین افزایش تعداد سرویس ها باعث افزایش مجموع فواصل طی شده شد، اما در مقابل، پراکندگی درآمد دفاتر کاهش یافته و توزیع سود متوازن تر گردید. نتایج پژوهش می تواند به عنوان ابزاری تصمیم یار برای سیاست گذاران در طراحی شبکه بهینه خدمات دولت الکترونیک مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بهینه سازی چندهدفه ، برنامه ریزی ریاضی ، تحلیل حساسیت ، عدالت درآمدی ، عدالت دسترسی به خدمات عمومی ، دولت الکترونیک