مدل های نوین و توسعه یافته تحلیل پوششی داده ها

با وجود کاربرد گسترده روش تحلیل پوششی داده ها در ارزیابی عملکرد، مدل های کلاسیک آن در مواجهه با شرایط واقعی با محدودیت هایی روبه رو هستند. روش تحلیل پوششی داده ها به عنوان یکی از ابزارهای شناخته شده در این زمینه، امکان سنجش کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیرنده را با در نظر گرفتن چندین ورودی و خروجی فراهم می کند. با وجود کاربرد گسترده، مدل های کلاسیک تحلیل پوششی داده ها در مواجهه با شرایط واقعی، مانند ساختارهای چندمرحله ای، تغییرات زمانی و داده های نادرست، با محدودیت هایی روبه رو هستند. هدف این مقاله، ارائه یک مرور مفهومی بر مدل های نوین تحلیل پوششی داده ها و تبیین ضرورت استفاده از آن ها در مسائل تصمیم گیری است. در این راستا، ابتدا مفاهیم پایه تحلیل پوششی داده ها به صورت ساده بیان می شود و سپس دلایل نیاز به توسعه مدل های پیشرفته تر مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، مهم ترین مدل های نوین تحلیل پوششی داده ها از جمله مدل شبکه ای، مدل پویا، مدل فازی، مدل های مبتنی بر کمبودها و مدل های فراکارایی معرفی شده و ایده اصلی هر یک با مثال های کاربردی توضیح داده می شود. نتایج این بررسی نشان می دهد که مدل های نوین تحلیل پوششی داده ها با ارائه تصویری واقع بینانه تر از عملکرد سازمان ها، ابزارهای مناسبی برای پشتیبانی از تصمیم گیری مدیریتی و بهبود تخصیص منابع محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده ها ، مدل شبکه ای ، مدل پویا ، مدل فازی