مهندسی شناختی مبتنی بر داده و الگوریتم در افکار عمومی و نقض حریم شناختی پرونده Cambridge Analytica

با گسترش داده های کلان و شبکه های اجتماعی چارچوب های سنتی حریم خصوصی دیگر قادر به محافظت از افراد در برابر مداخلات پیچیده نیستند و تهدیدی جدید در چارچوب مفهوم نوین حریم شناختی (Cognitive Privacy) ظهور کرده است؛ حق افراد برای کنترل فرآیندهای ادراکی تصمیم گیری و شکل گیری باورها و محافظت از آن در برابر دستکاری پنهان مبتنی بر فناوری. این مقاله با تمرکز بر مفهوم نوین مهندسی شناختی مبتنی بر داده و الگوریتم و مطالعه موردی Cambridge Analytica نشان می دهد که چگونه جمع آوری و تحلیل هدفمند داده ها با بهره گیری از روان سنجی مبتنی بر مدل OCEAN و الگوریتم های پیشرفته موجب هدف گیری شناختی و تغییر رفتار رای دهی بدون رضایت آگاهانه شد. همچنین برای نخستین بار در این مقاله مفهوم نوین مهندسی شناختی مبتنی بر داده و الگوریتم معرفی و چارچوب حقوقی آن تحلیل شده است. روش پژوهش تحلیلی توصیفی است و با بررسی اسناد رسمی، گزارش های بین المللی و نظریه های حقوق فناوری، خلاهای حقوقی موجود و ناکارآمدی قوانین حفاظت از داده از جمله GDPR، در مواجهه با دستکاری ادراک و مهندسی تصمیم انسان را شناسایی می کند. یافته ها ناامنی شناختی جمعی و پیامدهای جدی این مداخلات بر آزادی اراده، سلامت، دموکراسی و امنیت اجتماعی را برجسته می سازند و ضرورت بازتعریف حقوق بشر، شفافیت الگوریتمی و کنترل و تنظیم گری فراملی داده و الگوریتم برای حفاظت از حریم شناختی را نشان می دهند. Cambridge Analytica در این تحلیل به عنوان هشدار تمدنی و نقطه عطفی برای آینده حقوق و سیاست گذاری شناختی معرفی می شود.

کلیدواژه ها:

حریم شناختی ، مهندسی شناختی ، Cambridge Analytica ، شفافیت الگوریتمی ، تنظیم گری فراملی داده و الگوریتم