تحول رژیم های سیاسی در جهان معاصر و ظهور الگوهای نوین حکمرانی ترکیبی

تحولات گسترده سیاسی، اقتصادی، فناورانه و اجتماعی در دهه های اخیر موجب شده است که الگوهای سنتی تحلیل رژیم های سیاسی با چالش های جدی مواجه شوند. در گذشته اغلب نظام های سیاسی در قالب دوگانه دموکراسی و اقتدارگرایی مورد مطالعه قرار می گرفتند اما ظهور رژیم های ترکیبی، اقتدارگرایی های انتخاباتی، دولت های پوپولیستی و نظام های مبتنی بر نظارت دیجیتال نشان داده است که تقسیم بندی کلاسیک دیگر پاسخگوی پیچیدگی های حکمرانی معاصر نیست. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای تلاش می کند ضمن بررسی مفهوم رژیم سیاسی، مهم ترین الگوهای نوظهور حکمرانی را تحلیل کرده و عوامل شکل گیری و پیامدهای گسترش آن ها را تبیین کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بحران مشروعیت در دموکراسی های لیبرال، رشد فناوری های ارتباطی، جهانی شدن اقتصاد، افزایش نابرابری اجتماعی، تضعیف احزاب سنتی و گسترش رسانه های دیجیتال از مهم ترین عوامل شکل گیری رژیم های سیاسی جدید هستند. همچنین نتایج تحقیق بیانگر آن است که رژیم های نوظهور غالبا با حفظ ظاهری نهادهای دموکراتیک، سازوکارهای کنترلی و اقتدارگرایانه را در ساختار قدرت نهادینه می کنند. این رژیم ها ضمن ایجاد ثبات سیاسی کوتاه مدت در بلندمدت پیامدهایی همچون تضعیف مشارکت سیاسی، محدود شدن آزادی های مدنی، افزایش نظارت دیجیتال و کاهش رقابت سیاسی واقعی را به همراه دارند.

کلیدواژه ها:

رژیم سیاسی ، رژیم هیبریدی ، اقتدارگرایی انتخاباتی ، پوپولیسم ، حکمرانی دیجیتال ، اقتدارگرایی رقابتی