هوش مصنوعی و بازتعریف کیفرگزینی پدیدارشناسی نقش مشورتی و صلاحدید الگوریتمی

گسترش کاربرد هوش مصنوعی در نظامهای عدالت کیفری ضرورت بازنگری در جایگاه آن در مرحله کیفرگزینی را مطرح کرده است. این پژوهش با تمرکز بر چیستی کارکرد هوش مصنوعی در این مرحله به صورت توصیفی-تحلیلی و با رویکرد پدیدارشناسانه سه محور اصلی را بررسی میکند؛ تغییر در تعریف کیفرگزینی دامنه صلاحدید ایجاد شده توسط الگوریتمها و امکان پذیری نقش مشورتی در چارچوب دادرسی عادلانه. تحلیل ها نشان می دهد که کیفرگزینی متکی بر تفسیرهای انسانی و ارزیابی موقعیتی است و الگوریتم ها به دلیل وابستگی به داده های محدود و مدل های پیش ساخته تنها بخشی از این واقعیت پیچیده را بازتاب می دهند. ارزیابی صلاحدید الگوریتمی بیانگر آن بود که نبود شفافیت، احتمال تقویت سوگیری و دشواری بازبینی، تصمیمات چالش های قابل توجهی برای تضمین حقوق بنیادین متهم ایجاد می کند. در مقابل نقش مشورتی هوش مصنوعی در صورتی که با نظارت الگوهای شفاف و حدود مشخص همراه باشد، می تواند به تحلیل دقیق تر داده ها و انسجام بیشتر در ارزیابی ها کمک کند. نتیجه کلی پژوهش نشان می دهد که کاربرد مسئولانه و محدود هوش مصنوعی در مقام «تصمیم یار» و نه «تصمیم ساز»، بهترین امکان سازگاری میان مزایای فناوری و الزامات عدالت کیفری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کیفرگزینی ، دادرسی عادلانه ، صلاحدید الگوریتمی ، قضایار