انتقال ریسک در قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاکچین در حقوق ایران، استرالیا و آمریکا

قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاکچین با وعده خودکارسازی و شفافیت بالا در اجرای تعهدات افق جدیدی در روابط حقوقی و اقتصادی گشوده اند. این قراردادها که کدهای خوداجرا بر روی شبکه های بلاکچین هستند بدون نیاز به دخالت انسان و پس از تحقق شرایط از پیش تعیین شده توافقات را اعمال می کنند. با این حال ماهیت خودکار و غیرقابل تغییر این قراردادها در کنار شفافیت و کارایی بالا چالش های جدیدی را در زمینه انتقال ریسک مطرح می سازد. انتقال ریسک به معنای تعیین طرفی است که بار زیان های احتمالی ناشی از رویدادهای غیر قابل پیش بینی اعم از فنی مانند باگ یا هک شدن و حقوقی مانند نبود قانون صریح یا نحوه تفسیر قضایی را بر عهده می گیرد. این مقاله با رویکردی تطبیقی به تحلیل چالش های انتقال ریسک در قراردادهای هوشمند در نظام حقوقی ایران، استرالیا و آمریکا می پردازد و به دنبال پاسخگویی به این سوالات با رویکردهای حقوقی و اقتصادی است. یافته ها نشان می دهد که انعطاف ناپذیری ذاتی کدهای هوشمند، وابستگی به اوراکل ها برای داده های خارج از زنجیره و نیاز به تفسیر انسانی در مواجهه با ابهامات و شرایط پیش بینی نشده از مهم ترین چالش ها هستند. در نهایت، پیشنهادهایی شامل توسعه مدل های ترکیبی قرارداد، ایجاد مکانیزم های حل و فصل اختلاف تخصصی بر بستر بلاکچین و تدوین استانداردهای حقوقی و فنی برای تخصیص مسئولیت در قبال خطاهای کدنویسی و حملات سایبری ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

قرارداد ، هوشمند ، بلاکچین ، انتقال ، ریسک ، قرارداد