نقش فناوری بلاکچین در ثبت و حفاظت از حقوق مالکیت فکری در ایران

پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش فناوری بلاک چین در ثبت و حفاظت از حقوق مالکیت فکری در ایران به روش تحلیلی اسنادی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه و تحلیل نظام مند اسناد حقوقی داخلی شامل قوانین مصوبه آیین نامه های اجرایی و آرای قضایی اسناد بین المللی از جمله کنوانسیون برن، موافقت نامه تریپس و معاهدات WIPO، و ادبیات علمی پژوهشی معتبر گردآوری و با رویکرد توصیفی تحلیلی و تطبیقی بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که نظام حقوقی ایران در زمینه حقوق مالکیت فکری با چالش های ساختاری متعددی نظیر پراکندگی، قوانین، ضعف در سازوکار ثبت آثار دیجیتال، فقدان ادله الکترونیکی معتبر و عدم هماهنگی میان نهادهای ذی ربط مواجه است. بلاکچین به عنوان فناوری توزیع شده با ویژگی های عدم تغییرپذیری، شفافیت، زنجیره ای، قابلیت اجرای خودکار قراردادها و غیرمتمرکز بودن ظرفیت قابل توجهی برای رفع این نواقص دارد. بررسی تطبیقی تجربیات کشورهایی چون امارات، استونی، سنگاپور و چین نیز نشان می دهد که این مسیر در سطح جهانی قابل پیمودن است. پژوهش در نهایت پیشنهاداتی برای اصلاح چارچوب قانونی، توسعه زیرساخت های فناوری و همکاری بین نهادی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

بلاکچین ، حقوق مالکیت فکری ، ثبت آثار ، قراردادهای هوشمند ، نظام حقوقی ایران ، تحلیل اسنادی