پیشگیری رشد مدار در قانون آیین دادرسی کیفری

فرایند کیفری سیر عدالت جنایی در «نهادهای آیین دادرسی کیفری» است. قرائت پیشگیرانه از فرایند کیفری در حقیقت رابطه جرم شناسی با آیین دادرسی کیفری را در ذهن تداعی می کند، ماهیت ساختار طرز کار و شیوه عملکرد کنشگران فرایند کیفری از مرحله دستگیری تا مرحله پس از اجرای حکم اقدامات پسا کیفری می تواند بنا بر جهت گیری های این نهادها هنجارگرایی و جامعه پذیری یا برعکس هنجارگریزی یا جامعه گریزی کسانی که آن را تجربه می کنند، تقویت و تشدید کند و در نهایت زمینه تکرار جرم را فراهم آورد. از این رو در کنار مدیریت کیفری خطر جرم، مدیریت غیرکیفری که در این مقوله جرم شناسی پیشگیری عنوان می گیرد جزء ابزارهای اصلی به شمار می رود، حال آنکه ممکن است با دغدغه اقتصادی نیز همراه باشد. لذا در این پژوهش جهت پیشگیری بهتر و با صرفه تر، یافته های جرم شناسی پیشگیری رشدمدار را در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به صورت توصیفی تحلیلی مورد بررسی قرار داده شد. نتایج بررسی ها نشان داد که قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به شکل های مختلف آموزه های جرم شناسانه را مورد توجه قرار داده است تا در پرتو آن هنجارمند شدن این یافته ها فراهم شود. چرا که هنجارمند شدن یا به متن قانون درآمدن آموزه های جرم شناسانه دارای کاربردهای متعددی است که از جمله آن می توان به بالا بردن کارایی نظام عدالت کیفری و تقویت تعامل جرم شناسی و آیین دادرسی کیفری، دانش بنیان کردن سیاست های عدالت کیفری و عملیاتی ساختن آموزه های جرم شناسانه اشاره کرد، بنابراین قانونگذار در چارچوب قانون پیش گفته شماری از یافته های جرم شناسی پیشگیرانه را شناسایی کرده است تا به این واسطه بسترهای مناسب برای کاهش میزان بزه کاری فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

آیین دادرسی کیفری ، جرم شناسی ، پیشگیرانه ، پیشگیری رشدمدار