تحلیل مسئولیت مدنی ناشی از تصمیم گیری سامانه های هوش مصنوعی در حقوق ایران با رویکرد تطبیقی

هوش مصنوعی (AI) با قابلیت تصمیم گیری مستقل یا نیمه مستقل چالش های نوینی را در حوزه مسئولیت مدنی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل مسئولیت مدنی ناشی از تصمیم گیری سامانه های هوش مصنوعی در حقوق ایران و با رویکرد تطبیقی به بررسی اتحادیه اروپا و ایالات متحده می پردازد. یافته ها نشان می دهد که حقوق ایران می تواند از مدل ریسک محور اتحادیه اروپا برای اعمال مسئولیت محض در سیستم های پرریسک و از رویکرد انعطاف پذیر ایالات متحده برای تشویق نوآوری الهام بگیرد. پیشنهادهای اصلی شامل تدوین قانون خاص هوش مصنوعی، اعطای شخصیت حقوقی محدود به AI در موارد خاص، الزام بیمه مسئولیت، ایجاد نهاد نظارتی و معرفی ابزارهایی مانند فرض سببیت است. این پژوهش تاکید می کند که اصلاح چارچوب حقوقی ایران ضروری است تا تعادل میان حفاظت از حقوق افراد و توسعه فناوری هوش مصنوعی برقرار شود. نتایج می تواند مبنایی برای سیاستگذاری های آینده و غنی سازی ادبیات حقوقی در مواجهه با فناوری های نوین باشد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، هوش مصنوعی ، تصمیم گیری خودکار ، حقوق ایران ، رویکرد تطبیقی