تحلیل تطبیقی دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اسناد بین المللی

دفاع مشروع به عنوان یکی از اساسی ترین و باستانی ترین نهادهای حقوق کیفری همواره جایگاه ویژه ای در نظام های حقوقی مختلف اعم از داخلی و بین المللی داشته است. این نهاد به طور کلی به حقی اشاره دارد که به هر فرد یا دولتی داده می شود تا در برابر تجاوز یا تهدید به تجاوز از خود، مال، آبرو و یا حدود حاکمیت خود با توسل به قوای لازم دفاع کند. در نظام حقوقی ایران دفاع مشروع به عنوان یکی از علل موجهه جرم از اعتبار و جایگاه ویژه ای برخوردار است و ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ چارچوب قانونی آن را تعیین نموده است. با این حال، بررسی تطبیقی این نهاد با اسناد بین المللی به ویژه منشور ملل متحد و اساسنامه دیوان کیفری بین المللی می تواند دریچه ای نو به سوی درک عمیق تر شناسایی کاستی ها و ارائه راهکارهای بهبود گشوده و به غنای مباحث نظری و عملی این حوزه بیفزاید. این تحقیق با هدف تحلیل تطبیقی دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اسناد بین المللی به بررسی مبانی نظری، ارکان، فلسفه کیفری، مبانی فقهی، چارچوب قانونی در ایران و مفاد اسناد بین المللی مرتبط با این موضوع می پردازد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای به دنبال ارائه تحلیلی جامع و عمیق از موضوع دفاع مشروع در دو حوزه مورد بررسی است.

کلیدواژه ها:

دفاع مشروع ، علل موجهه جرم ، قانون مجازات اسلامی ، اساسنامه دیوان کیفری بین المللی ، منشور ملل متحد