چالش های حقوقی و اخلاقی هوش مصنوعی در ارتباطات جمعی از تولید محتوای جعلی تا مسئولیت مدنی

گسترش هوش مصنوعی در ارتباطات جمعی شیوه تولید پردازش و انتشار اطلاعات را به طور بنیادین دگرگون کرده است. سامانه های مولد، متن، تصویر، صوت و ویدئو در کنار الگوریتم های توصیه گر و تحلیل گر ظرفیت های تازه ای برای رسته ها و نهادهای ارتباطی فراهم کرده اند؛ با این حال همین فناوری ها زمینه ساز چالش های حقوقی و اخلاقی جدی نیز شده اند. تولید محتوای جعلی، دیپ فیک، نقض حریم خصوصی، دستکاری افکار عمومی، تبعیض الگوریتمی و دشواری انتساب مسئولیت مدنی از مهم ترین این چالش ها هستند. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که در شرایط دخالت مستقیم یا غیرمستقیم هوش مصنوعی در تولید و انتشار محتوا، مسئولیت حقوقی ناشی از خسارت های واردشده چگونه باید تعیین شود. نوآوری این پژوهش در ارائه چارچوبی تحلیلی برای تبیین مسئولیت مدنی از محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی در حوزه ارتباطات جمعی است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اسناد بین المللی و منابع کتابخانه ای نشان می دهد که قواعد سنتی مسئولیت مدنی اگرچه همچنان قابل اعمال اند اما برای پاسخ گویی کامل به آسیب های ناشی از محتوای هوشمند کافی نیستند و باید با سازوکارهایی مانند نظارت، انسانی، شفافیت الگوریتمی و تعیین مسئولیت مشترک تکمیل شوند. از این رو نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در قواعد مسئولیت مدنی و تدوین چارچوب های حقوقی متناسب با فناوری های هوش مصنوعی در حوزه ارتباطات جمعی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ارتباطات جمعی ، دیپ فیک ، محتوای جعلی ، مسئولیت مدنی ، اخلاق رسانه