چالشهای حقوقی و اخلاقی هوش مصنوعی در حقوق بین الملل: رویکردهای نوین مسئولیت دولتها

گسترش سریع فناوری هوش مصنوعی تحولات بنیادینی در عرصه های نظامی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ایجاد کرده است. این تحولات نظام حقوق بین الملل را با چالش های حقوقی و اخلاقی بی سابقه ای مواجه ساخته اند؛ به ویژه در زمینه انتساب اعمال زیان بار، مسئولیت دولتها و رعایت اصول بنیادین حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه بین المللی. مقاله حاضر با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی چالش های حقوقی و اخلاقی هوش مصنوعی در حقوق بین الملل پرداخته و رویکردهای نوین مسئولیت دولتها را در مواجهه با این فناوری تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که قواعد سنتی مسئولیت بین المللی پاسخگوی پیچیدگی های ناشی از عملکرد سامانه های هوش مصنوعی نبوده و نیازمند بازتفسیر یا تدوین قواعد مکمل جدید است. با بررسی اسناد و رویه های نوین بین المللی نشان می دهد که گرایش حقوق بین الملل به سمت پذیرش الگوهای پیشگیرانه و مسئولیت مبتنی بر ریسک در حوزه هوش مصنوعی در حال شکل گیری است. در نهایت، پیشنهاد می شود با تدوین چارچوب های حقوقی الزام آور و تقویت همکاری های بین المللی از پیامدهای منفی حقوقی و اخلاقی این فناوری نوظهور کاسته شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حقوق بین الملل ، مسئولیت دولتها ، اخلاق ، فناوری ، حقوق بشر