نقش تعدیل کننده ذهن آگاهی در رابطه بین خودکارآمدی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی در دانشجویان: پیامدهایی برای روان شناسی تربیتی

فرسودگی تحصیلی به عنوان یک سندرم روان شناختی ناشی از استرس مزمن تحصیلی، پیامدهای منفی گسترده ای بر سلامت روان و عملکرد دانشجویان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین خودکارآمدی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی با تاکید بر نقش تعدیل کننده ذهن آگاهی انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود و ۲۵۰ دانشجوی مقطع کارشناسی با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد خودکارآمدی تحصیلی اون و فرامن (۱۹۸۸)، فرسودگی تحصیلی ماسلاخ (نسخه دانشجویی، Schaufeli et al., ۲۰۰۲) و ذهن آگاهی پنج وجهی بائر و همکاران (۲۰۰۶) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل تعدیلی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی به طور منفی و معناداری فرسودگی تحصیلی را پیش بینی می کند (۰.۰۱>p، ۰.۴۲-=β). ذهن آگاهی نیز به طور منفی با فرسودگی تحصیلی رابطه داشت. مهم تر از آن، ذهن آگاهی نقش تعدیل کننده معناداری در این رابطه ایفا کرد؛ به گونه ای که در سطوح پایین ذهن آگاهی، رابطه منفی بین خودکارآمدی و فرسودگی قوی تر بود، درحالی که در سطوح بالای ذهن آگاهی، این رابطه تضعیف می شد. این یافته ها دلالت های مهمی برای طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر تقویت هم زمان خودکارآمدی و ذهن آگاهی به منظور کاهش فرسودگی تحصیلی دارد. این پژوهش چارچوبی یکپارچه از نظریه شناختی-اجتماعی و رویکرد مبتنی بر ذهن آگاهی برای فهم بهزیستی دانشجویان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی تحصیلی ، فرسودگی تحصیلی ، ذهن آگاهی ، تعدیل گری ، روان شناسی تربیتی