بررسی مروری سنجه های نوین در مدیریت ریسک مالی: افق های تازه، چالش های نظری و کاربردهای پیشرفته

در سال های اخیر، مدیریت ریسک مالی با موجی از رویکردهای نوین در سنجش ریسک مواجه شده است که تلاش دارند محدودیت های سنجه های کلاسیکی مانند ارزش در معرض خطر VaR و ارزش در معرض خطر شرطی CVaR را برطرف کنند. این مقاله مروری، با هدف شناسایی و تحلیل آخرین دستاوردها در زمینه سنجه های نوین ریسک مالی، به بررسی عمیق مسیرهای اصلی پژوهشی از سال ۲۰۲۲ تاکنون می پردازد. بدین منظور، ابتدا مهم ترین سنجه های سنتی و روش محاسبه آن ها معرفی شده و چالش های نظری و عملی آن ها مورد نقد قرار می گیرد. سپس چهار رویکرد اصلی شامل اصلاح و توسعه VaR/CVaR (همچون سنجه های چنددوره ای و دم محور)، سنجه های طیفی و مبتنی بر اکسپکتیل، سنجه های ریسک سیستمی و شبکه ای، و روش های نوآورانه مانند بهره گیری از ابزارهای یادگیری ماشین و تحلیل توپولوژیک مرور می شود. برای هر مسیر، مفاهیم کلیدی، روش شناسی و کاربردهای عملیاتی با تکیه بر پژوهش های برجسته تبیین و مقایسه شده است. نتایج این بررسی نشان می دهد که تنوع و پیچیدگی ریسک های بازارهای مالی مدرن، نیازمند به کارگیری سنجه های پیشرفته تر و ترکیبی است و هر رویکرد جدید با نقاط قوت و ضعف خاص خود، بخشی از این چالش را پوشش می دهد. مقاله حاضر با ترسیم چشم انداز پژوهش های نوین، نقاط خلا موجود و مسیرهای آینده را نیز پیشنهاد می کند تا چارچوبی راهبردی برای پژوهشگران و فعالان مالی در انتخاب سنجه های ریسک مناسب فراهم آورد