نحوه فعال نمودن دانش آموزان در کلاس درس توسط معلم درگیری تحصیلی

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی نحوه ی فعال سازی دانش آموزان در کلاس درس توسط معلم و شناسایی راهبردهای آموزشی موثر در ارتقای درگیری تحصیلی دانش آموزان بود. درگیری تحصیلی به عنوان یکی از مولفه های اساسی در فرآیند یاددهی-یادگیری نقش تعیین کننده ای در افزایش کیفیت آموزش، پیشرفت تحصیلی و شکل گیری یادگیری عمیق و پایدار دارد. با توجه به تغییر رویکردهای آموزشی و ضرورت حرکت از آموزش های معلم محور به یادگیری فعال و مشارکتی، این پژوهش تلاش کرده است نقش معلم را به عنوان عامل محوری در ایجاد و تقویت مشارکت فعال دانش آموزان مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد مروری انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه منابع علمی معتبر مرتبط با موضوع درگیری تحصیلی، فعال سازی دانش آموزان، روش های تدریس فعال و نقش معلم در آموزش بود که در قالب کتاب ها، مقالات علمی-پژوهشی داخلی و خارجی، پایان نامه ها و گزارش های علمی منتشر شده اند. گروه نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد و شامل منابعی بود که بیشترین ارتباط مفهومی و علمی را با اهداف پژوهش داشتند. ابزار گردآوری داده ها شامل فیش برداری نظام مند از منابع مکتوب و الکترونیکی و استفاده از فرم های تحلیل محتوای کیفی بود. داده های جمع آوری شده با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و مقایسه تطبیقی یافته های پژوهش های پیشین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مفاهیم و مقوله های اصلی استخراج و طبقه بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که به کارگیری راهبردهای تدریس فعال از جمله یادگیری مشارکتی، بحث گروهی، حل مسئله، آموزش مبتنی بر پروژه، بازی های آموزشی و استفاده از پرسش های هدفمند و تفکر برانگیز، تاثیر معناداری بر افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان در ابعاد رفتاری، شناختی و هیجانی دارد. همچنین نتایج بر اهمیت نقش معلم در مدیریت فعال کلاس درس، ایجاد فضای روانی، امن، ارائه بازخورد موثر و توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان تاکید دارد. در مجموع یافته ها نشان می دهد که فعال سازی دانش آموزان نیازمند برنامه ریزی آگاهانه، انعطاف پذیری و مهارت های حرفه ای معلم است و می تواند زمینه ساز ارتقای انگیزش، مشارکت و یادگیری اثر بخش در کلاس درس باشد.

کلیدواژه ها:

درگیری تحصیلی ، فعال سازی دانش آموزان ، نقش معلم ، روشهای تدریس فعال ، مشارکت ، آموزش