بازنمایی خویشتن زنانه از طریق هم ذات پنداری نمایشی در سایکودراما مطالعه پدیدارشناختی کارگاه مبتنی بر نمایشنامه «کبوتری ناگهان»

این پژوهش با هدف بررسی کارکرد درمانی و هویتی سایکودراما در بستر خوانش و بازآفرینی نمایشنامه «کبوتری ناگهان» به واکاوی تجربه زیسته شرکت کنندگان زن در یک کارگاه نمایشی می پردازد. مسئله اصلی آن است که چگونه متن نمایشی، نه به مثابه یک اثر صرفا ادبی بلکه به عنوان میانجی روانی و بدنی زمینه بازنمایی خویشتن زنانه، تخلیه هیجانی، بازشناسی تجربه های سرکوب شده و ترمیم لایه های آسیب دیده هویت را فراهم می آورد. در این چارچوب سایکودراما به عنوان یک شیوه مداخله غیرمستقیم، امکان می دهد که شرکت کنندگان از خلال ایفای نقش، جابه جایی، موقعیت هم ذات پنداری نمایشی و بازآفرینی صحنه های دراماتیک بخش هایی از خود را که در زیست روزمره کمتر مجال ظهور یافته اند آشکار سازند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناختی است و داده ها از طریق مشاهده مشارکتی، یادداشت های میدانی و روایت های شفاهی شرکت کنندگان در طول کارگاه گردآوری می شود. تحلیل یافته ها نشان می دهد که تجربه حضور در این فرایند صرفا به اجرای نقش محدود نیست بلکه به شکل گیری نوعی بازتاب خود، بازتنظیم عاطفی، افزایش آگاهی بدنی و تقویت عاملیت روانی منتهی می شود. همچنین متن نمایشی در این زمینه نقش واسطی ایفا می کند که مقاومت های دفاعی را کاهش داده و امکان مواجهه ایمن با تعارض های درونی را فراهم می سازد. یافته های این پژوهش می تواند به توسعه ادبیات میان رشته ای در حوزه روانشناسی، هنر درمانی و هنرهای نمایشی یاری رساند و نشان دهد که سایکودراما بر پایه متنی چون «کبوتری ناگهان» ظرفیت آن را دارد که به بستری برای بازآفرینی هویت زنانه، ترمیم روانی و تجربه نوعی درمان غیرمستقیم بدل شود.

کلیدواژه ها:

سایکودراما ، همذات پنداری نمایشی ، خویشتن زنانه ، درمان غیر مستقیم ، پدیدارشناسی ، نمایشنامه کبوتری ناگهان