بررسی نقش کنترل سیاسی بر چولگی منفی بازده سهام در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

چولگی منفی بازده سهام به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های ریسک سقوط قیمت سهام، بیانگر احتمال وقوع کاهش های شدید و ناگهانی در ارزش سهام شرکت ها است و شناخت عوامل موثر بر آن، از اهمیت ویژه ای برای سرمایه گذاران، مدیران و سیاست گذاران بازار سرمایه برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کنترل سیاسی بر چولگی منفی بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی با رویکرد پس رویدادی است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده که پس از اعمال محدودیت های پژوهش، تعداد ۱۳۴ شرکت در دوره زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده های پژوهش با استفاده از الگوی رگرسیون داده های تابلویی و روش اثرات ثابت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پیش از برآورد مدل، آزمون های مقدماتی شامل آزمون مانایی متغیرها و ضریب همبستگی پیرسون، آزمون های تشخیصی مدل شامل آزمون های اف لیمر و هاسمن، آزمون های بررسی فروض رگرسیون شامل عامل تورم واریانس، بروش–پاگان و دوربین–واتسون و همچنین شاخص های برازش مدل مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته های پژوهش نشان داد که کنترل سیاسی تاثیر مثبت و معناداری بر چولگی منفی بازده سهام دارد؛ به گونه ای که افزایش کنترل سیاسی با افزایش چولگی منفی بازده سهام و در نتیجه افزایش ریسک سقوط قیمت سهام همراه است. همچنین، نتایج بیانگر آن بود که متغیرهای اندازه شرکت، جنسیت هیئت مدیره، پاداش مدیران، مدیریت سود، گردش سهام، بازده سهام و رشد تولید ناخالص داخلی اثر منفی و معناداری بر چولگی منفی بازده سهام دارند، در حالی که بازده دارایی ها، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، جریان های نقدی عملیاتی، استقلال هیئت مدیره، اندازه هیئت مدیره، دوگانگی وظیفه مدیرعامل، تمرکز مالکیت و کنترل داخلی دارای اثر مثبت و معنادار بر این متغیر هستند. همچنین، متغیرهای اهرم مالی، رشد فروش و مالی سازی اثر معناداری بر چولگی منفی بازده سهام نشان ندادند.نتایج پژوهش نشان داد که نفوذ و مداخله سیاسی در ساختار مالکیت و مدیریت شرکت ها می تواند از طریق کاهش استقلال مدیریتی، افزایش عدم تقارن اطلاعاتی، تضعیف شفافیت اطلاعاتی و ایجاد انگیزه برای پنهان سازی اخبار نامطلوب، احتمال وقوع سقوط ناگهانی قیمت سهام را افزایش دهد. ازاین رو، کاهش مداخلات سیاسی در اداره شرکت ها، تقویت استقلال مدیریتی، ارتقای کیفیت افشا و افزایش شفافیت اطلاعاتی می تواند به کاهش ریسک سقوط قیمت سهام و افزایش ثبات بازار سرمایه کمک کند. یافته های این پژوهش می تواند برای مدیران شرکت ها، سرمایه گذاران، نهادهای ناظر و سیاست گذاران بازار سرمایه در جهت بهبود نظام راهبری شرکت ها و ارتقای کارایی بازار سرمایه سودمند باشد.

کلیدواژه ها:

کنترل سیاسی ، چولگی منفی بازده سهام ، ریسک سقوط قیمت سهام ، داده های تابلویی ، بورس اوراق بهادار تهران