بررسی قابلیت ها و کارکردهای هوش مصنوعی قابل افزوده به نرم افزارهای مدیریت مراکز درمانی با هدف افزایش بهره وری مراکز درمانی

هدف این پژوهش ارائه چارچوبی یکپارچه از قابلیت ها و کارکردهای هوش مصنوعی قابل افزوده به نرم افزارهای مدیریت مراکز درمانی با تاکید بر نحوه اثرگذاری آن ها بر بهره وری این مراکز است. این پژوهش با رویکرد مروری نظام مند و تحلیل محتوای کیفی انجام شد. جامعه آماری شامل مقالات علمی-پژوهشی منتشرشده در پایگاه های داخلی و خارجی طی سال های ۲۰۲۰-۲۰۲۴ (معادل ۱۳۹۹-۱۴۰۳) بود. پس از جستجوی اولیه ۱۴۸ مقاله و غربالگری های متعدد، نهایتا ۲۵ مقاله پژوهشی مرتبط انتخاب و با استفاده از تحلیل مضمون و کدگذاری دستی مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس یافته های حاصل از مرور نظام مند، قابلیت های هوش مصنوعی قابل افزوده به نرم افزارهای مدیریت مراکز درمانی در ۵ مقوله اصلی طبقه بندی شدند: (۱) قابلیت های تحلیلی-پیش بینانه، (۲) قابلیت های خودکارسازی فرایندهای اداری و بالینی، (۳) قابلیت های تصمیم یار مدیریتی، (۴) قابلیت های یکپارچه سازی داده ها و مدیریت دانش بالینی، و (۵) قابلیت های خدمات بیمارمحور. در مجموع ۱۴ زیرمقوله و ۳۶ مولفه شناسایی و استخراج شد. یافته ها نشان داد این قابلیت ها از چهار مسیر اصلی شامل بهینه سازی عملیاتی، افزایش بهره وری نیروی انسانی، بهبود تصمیم گیری مدیریتی و ارتقای تجربه بیمار، به افزایش بهره وری مراکز درمانی منجر می شوند. هوش مصنوعی نه تنها ابزاری فناورانه برای اتوماسیون و پیش بینی، بلکه عامل کلیدی در ارتقای بهره وری، کیفیت خدمات و تصمیم گیری موثر در مراکز درمانی محسوب می شود. چارچوب ارائه شده در این پژوهش، تصویری جامع و کاربردی از پتانسیل های هوش مصنوعی برای تصمیم گیران و مدیران مراکز درمانی فراهم می کند تا بتوانند بر اساس شواهد علمی، بهینه سازی فرایندها و افزایش بهره وری را در دستور کار قرار دهند. با این حال، پیاده سازی موفق مستلزم توجه به چالش هایی نظیر حفظ حریم خصوصی، سوگیری داده ها، مسائل اخلاقی و نیاز به آموزش کاربران است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، بهره وری ، نرم افزارهای مدیریت ، مراکز درمانی