تحلیل حقوقی–مدیریتی گنجاندن بندهای کاهش انتشار کربن و فناوری جذب و ذخیره سازی کربن (CCS) در قراردادهای سنتی توسعه میادین نفت و گاز

افزایش نگرانی های جهانی درباره تغییرات اقلیمی و لزوم کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، صنعت نفت و گاز را با الزامات جدید زیست محیطی مواجه کرده است. در این میان، فناوری جذب و ذخیره سازی کربن (CCS) به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای کاهش انتشار کربن در پروژه های انرژی شناخته می شود. هدف این پژوهش تحلیل ابعاد حقوقی و مدیریتی گنجاندن بندهای مرتبط با کاهش انتشار کربن و فناوری CCS در قراردادهای سنتی توسعه میادین نفت و گاز است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق مطالعه اسناد حقوقی، منابع علمی و گزارش های بین المللی مرتبط با قراردادهای نفت و گاز و فناوری CCS جمع آوری شده است. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تطبیقی، ابعاد حقوقی و مدیریتی مرتبط با گنجاندن بندهای کربنی در قراردادهای نفتی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که قراردادهای سنتی توسعه میادین نفت و گاز عمدتا برای مدیریت ریسک های اقتصادی و عملیاتی طراحی شده اند و توجه محدودی به تعهدات اقلیمی داشته اند. گنجاندن بندهای مرتبط با CCS می تواند موجب بهبود مدیریت ریسک های زیست محیطی، افزایش شفافیت تعهدات قراردادی و تقویت سازوکارهای نظارتی در پروژه های نفت و گاز شود. با این حال، چالش هایی نظیر تعیین مالکیت کربن ذخیره شده، مسئولیت های بلندمدت ذخیره سازی و هزینه های بالای اجرای فناوری CCS از جمله موانع اصلی در این حوزه محسوب می شوند. نتیجه گیری: ادغام الزامات کاهش انتشار کربن در قراردادهای توسعه میادین نفت و گاز می تواند به عنوان ابزاری موثر برای همسوسازی فعالیت های صنعت نفت با اهداف توسعه پایدار و سیاست های اقلیمی جهانی مورد استفاده قرار گیرد. تحقق این امر مستلزم اصلاح چارچوب های قراردادی، تدوین مقررات حقوقی مشخص و ایجاد سازوکارهای مدیریتی مناسب برای نظارت بر اجرای تعهدات زیست محیطی است.

کلیدواژه ها:

قراردادهای نفت و گاز ، جذب و ذخیره سازی کربن (CCS) ، بندهای کربنی ، مدیریت قرارداد ، حقوق انرژی ، کاهش انتشار کربن