چالش های فرهنگی استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم گیری مدیریتی

رشد سریع هوش مصنوعی موجب تحول بنیادین در فرآیندهای تصمیم گیری مدیریتی در سازمان ها شده است. با این حال، شواهد تجربی نشان می دهد که استفاده موثر از این فناوری صرفا به زیرساخت های فنی وابسته نیست، بلکه به طور معناداری تحت تاثیر عوامل فرهنگی قرار دارد. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل چالش های فرهنگی استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم گیری مدیریتی و بررسی تاثیر آن ها بر میزان پذیرش و بهره گیری مدیران از این فناوری است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) است. داده ها از طریق پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته از ۱۲۰ مدیر ارشد و میانی گردآوری و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که پنج چالش فرهنگی اصلی شامل بی اعتمادی به تصمیمات الگوریتمی، ترس از تضعیف نقش مدیریتی، تعارض تصمیم گیری ماشینی با ارزش های انسانی، ضعف فرهنگ داده محور و عدم شفافیت الگوریتم ها به طور معناداری بر استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم گیری مدیریتی تاثیر می گذارند. در این میان، ترس از کاهش اقتدار مدیریتی و بی اعتمادی فرهنگی بیشترین اثر منفی را داشته اند، در حالی که تقویت فرهنگ داده محور نقش تسهیل گر ایفا کرده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که موفقیت پیاده سازی هوش مصنوعی در تصمیم گیری مدیریتی مستلزم هم راستاسازی فناوری با فرهنگ سازمانی، ارزش های انسانی و ساختارهای نهادی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تصمیم گیری مدیریتی ، چالش های فرهنگی ، فرهنگ سازمانی ، پذیرش فناوری