کوآپتیشن انرژی: الگوی همزمان رقابت و همکاری در روابط ایران و قطر

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت میدان مشترک گازی پارس جنوبی/گنبد شمالی و نقش آن در بازار جهانی انرژی، پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی همزمان رقابت و همکاری (کوآپتیشن) میان ایران و قطر انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش به روش تحلیل بلندمدت داده های کمی و کیفی در بازه ۲۰۰۰–۲۰۲۵ انجام شد. داده ها شامل تولید و صادرات گاز و LNG دو کشور، تعاملات فنی و مدیریتی میدان مشترک، و تاثیر عوامل ژئوپلیتیک و تحریم ها بود. تحلیل ها با استفاده از جداول، نمودارهای طولانی مدت و بررسی منابع معتبر انجام شد. یافته ها: قطر روند تولید و صادرات LNG خود را از ۲۰ میلیون تن در ۲۰۰۰ به ۸۱ میلیون تن در ۲۰۲۵ افزایش داده است. ایران با منابع عظیم ولی محدودیت های فناوری و تحریم، سهم کمی از بازار جهانی دارد و بیشتر تولید صرف مصرف داخلی شده است. میدان مشترک نمونه ای از تعامل همزمان رقابت اقتصادی و همکاری فنی است و تاثیر ژئوپلیتیک نقش مهمی در ظرفیت تولید و صادرات دارد. نتایج: تحلیل ها نشان می دهد که مدیریت منابع مشترک، سرمایه گذاری در زیرساخت ها و هماهنگی فنی برای بهره برداری بهینه و پایدار ضروری است و سیاست های ایران باید اصلاح و توسعه یابد تا حضور در بازار جهانی LNG افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

ایران ، قطر ، گاز طبیعی ، LNG ، کوآپتیشن ، میدان مشترک ، رقابت و همکاری