واکاوی چالش ها، موانع و استراتژی های گذار به بانکداری بدون شعبه در اکوسیستم مالی ایران

بانکداری بدون شعبه یکی از بلوغ یافته ترین مدل های بانکداری دیجیتال است که در آن، تمام فرایندهای خدمت رسانی شامل افتتاح حساب، مدیریت تراکنش ها، دریافت تسهیلات، سرمایه گذاری، احراز هویت مشتری و ارتباط با بانک، بدون نیاز به مراجعه فیزیکی به شعب انجام می شود. کشورهایی نظیر انگلستان، آلمان، کره جنوبی و سنگاپور مسیر گذار به بانکداری بدون شعبه را طی کرده و بخش قابل توجهی از شبکه فیزیکی خود را تعطیل کرده اند. در ایران، باوجود توسعه بانکداری الکترونیک و خدمات دیجیتال، پیاده سازی کامل بانکداری بدون شعبه با چالش های گسترده ای روبه رو است. این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیلی–توصیفی، به بررسی عمیق ترین موانع در هشت دسته اصلی (فناورانه، زیرساختی، امنیتی، حقوقی، اجتماعی، مدیریتی، اقتصادی و رگولاتوری) می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بزرگ ترین مانع فعلی، نبود چارچوب قانونی شفاف و عدم هماهنگی میان نهادهای بالادستی است، درحالی که از نظر فنی، ایران از توان بالقوه برای ایجاد بانکداری بدون شعبه برخوردار است. در پایان، مجموعه ای از پیشنهادهای عملیاتی شامل توسعه قوانین احراز هویت دیجیتال، بازطراحی نظام امنیت سایبری، توانمندسازی کارکنان، بازآفرینی معماری فناوری بانک ها و اصلاح سیاست های بانک مرکزی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

بانکداری دیجیتال ، بانکداری بدون شعبه ، تحول دیجیتال ، نظام بانکی ایران ، چالش های فناورانه