گذار از TQM سنتی به TQM دیجیتال: رویکردی نوین در کاهش شکاف عملکردی سازمان ها

در عصر تحول دیجیتال، پارادایم مدیریت کیفیت جامع (TQM) با چالش های نوظهوری در تطبیق با ابزارهای داده محور مواجه است. با وجود کارایی مدل های سنتی TQM در بهینه سازی فرایندها، شکاف های عملکردی در پاسخگویی سریع به تغییرات بازار و تحلیل داده های حجیم همچنان باقی است. هدف این پژوهش، تبیین گذار از TQM سنتی به «کیفیت ۴.۰» (Quality ۴.۰) و تحلیل نقش فناوری های دیجیتال در پر کردن شکاف های عملکردی سازمان هاست. در این مطالعه با استفاده از روش مرور نظام مند (Systematic Literature Review) بر روی مقالات کلیدی سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴، ابعاد پیاده سازی فناوری های نوظهور نظیر هوش مصنوعی (AI)، اینترنت اشیاء (IoT) و تحلیل کلان داده در اکوسیستم های مدیریت کیفیت بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد که کیفیت ۴.۰ صرفا یک ارتقای تکنولوژیک نیست، بلکه یک «تغییر ساختاری» است که ابزارهای سنتی مانند «ناب» و «شش سیگما» را با قدرت پیش بینی کنندگی دیجیتال تلفیق می کند. نتایج این پژوهش ضمن شناسایی شکاف های عملکردی (نظیر ضعف در تصمیم گیری بلادرنگ و مدیریت سیلوهای اطلاعاتی)، یک چارچوب مفهومی (Conceptual Framework) از گذار به TQM دیجیتال ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که کیفیت ۴.۰ نه یک جایگزین، بلکه تکامل دیجیتال TQM است که از طریق خودکارسازی فرآیندهای بازخورد و تحلیل های پیش بینانه، شکاف بین داده و تصمیم را به حداقل می رساند. این مدل به سازمان ها کمک می کند تا با استقرار زیرساخت های دیجیتال، ضمن افزایش چابکی عملیاتی، شکاف های موجود در بهره وری کیفیت را به نحو موثری کاهش دهند. دستاوردهای این مطالعه می تواند به عنوان نقشه راهی برای مدیران و پژوهشگران جهت گذار هوشمندانه به سازمان های داده محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کیفیت جامع (TQM) ، کیفیت ۴.۰ ، تحول دیجیتال ، شکاف عملکردی ، مرور نظام مند