مرور نظام مند عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی موثر بر گسترش اعتیاد در میان جوانان

اعتیاد به مواد مخدر یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی معاصر است که به ویژه در میان جوانان روندی رو به افزایش داشته و پیامدهای گسترده ای برای سلامت فردی و اجتماعی به همراه دارد. هدف این مقاله، شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر گسترش اعتیاد در میان جوانان بر اساس مرور مطالعات و پژوهش های انجام شده در این حوزه است. روش پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و با بررسی و تحلیل منابع علمی داخلی و خارجی مرتبط با موضوع انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که گسترش اعتیاد در میان جوانان تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار دارد. در سطح فردی، ویژگی هایی مانند تکانشگری، هیجان طلبی، لذت جویی، ضعف مهارت های مقابله ای، استرس بالا و کنجکاوی نقش تسهیل کننده دارند. در سطح خانوادگی، روابط عاطفی نامناسب، نظارت ناکافی والدین، تعارضات خانوادگی و به ویژه سابقه مصرف مواد در خانواده از عوامل تعیین کننده محسوب می شوند. در سطح اجتماعی و اقتصادی، عواملی نظیر بیکاری، فقر، فشار گروه همسالان، ضعف سرمایه اجتماعی، مهاجرت و حاشیه نشینی، کمبود امکانات فرهنگی و تفریحی و دسترسی آسان به مواد بیشترین وزن اثر را دارند. همچنین قبح زدایی مصرف، کاهش پایبندی های مذهبی و نقش برخی رسانه ها از جمله زمینه های فرهنگی موثر بر گسترش اعتیاد به شمار می آیند. بر اساس نتایج این مطالعه، پیشگیری موثر از اعتیاد مستلزم اتخاذ رویکردی جامع و چندبعدی است که در آن تقویت نهاد خانواده، ارتقای مهارت های زندگی جوانان و توسعه برنامه های فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اعتیاد ، جوانان ، عوامل اجتماعی ، پیشگیری ، آسیب های اجتماعی