طراحی و اعتبارسنجی مقدماتی مدل بلوغ فرهنگ کوچینگ سازمانی «کاریزما» مطالعه ای اکتشافی در سازمان های ایرانی

با افزایش پیچیدگی و پویایی محیط های سازمانی، توجه به کوچینگ به عنوان رویکردی راهبردی برای توسعه رهبری، یادگیری سازمانی و توانمند سازی سرمایه انسانی افزایش یافته است. در این میان، مفهوم فرهنگ کوچینگ سازمانی به بستری اشاره دارد که در آن نگرش ها، رفتارها و تعاملات مبتنی بر کوچینگ در سطح سازمان نهادینه می شود. با وجود توسعه ادبیات کوچینگ سازمانی، بیشتر پژوهش ها بر اثربخشی مداخلات کوچینگ تمرکز داشته اند و چارچوب های ساختار مند برای تبیین مراحل تکامل و نهادینه سازی فرهنگ کوچینگ در سطح سازمان همچنان محدود است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی مقدماتی مدلی برای تبیین سطوح بلوغ فرهنگ کوچینگ سازمانی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و ماهیت اکتشافی انجام شده و در آن از مرور ساختارمند ادبیات و تحلیل مفهومی مدل های بلوغ، یادگیری سازمانی و کوچینگ سازمانی برای استخراج مولفه های اولیه مدل استفاده شد. نتیجه این فرایند، ارائه مدل بلوغ مفهومی توسعه یافته با لحاظ ویژگی های بافت سازمان های ایرانی و اعتبارسنجی شده توسط خبرگان ایرانی به نام مدل بلوغ فرهنگ کوچینگ سازمانی کاریزما (CHARISMA) است. این مدل با تلفیق ادبیات کوچینگ سازمانی، یادگیری سازمانی و مدل های بلوغ، چارچوبی هشت سطحی برای تبیین مسیر تکامل فرهنگ کوچینگ شامل سطوح واکنشی، آزمایشی، متمرکز، نتیجه محور، استراتژیک، فرهنگی، تبحر و نوآوری داخلی و در نهایت نفوذ جهانی ارائه می کند. در مرحله اعتبارسنجی، برای بررسی روایی محتوایی و صوری مدل، چارچوب پیشنهادی از طریق فرم ارزیابی ساختاریافته در اختیار ۱۸ نفر از خبرگان کوچینگ سازمانی قرار گرفت. بازخورد خبرگان با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بررسی شد و منجر به اصلاح و شفاف سازی سطوح و شاخص های مدل گردید. خبرگان با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و شامل مدیران، کوچ های حرفه ای و مشاوران سازمانی با حداقل پنج سال تجربه مرتبط بودند. این مدل، علاوه بر ارائه چارچوبی مفهومی برای درک فرایند تکامل فرهنگ کوچینگ، می تواند مبنایی اولیه برای توسعه ابزارهای سنجش بلوغ فرهنگ کوچینگ فراهم کند و راهنمایی عملی برای طراحی مداخلات توسعه فرهنگ کوچینگ در سازمان ها باشد. پژوهش های آینده می توانند اعتبار تجربی مدل را از طریق توسعه ابزار سنجش معتبر، آزمون کمی روابط میان سطوح بلوغ و انجام مطالعات موردی در سازمان های مختلف بررسی کنند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ کوچینگ ، کوچینگ سازمانی ، توسعه سازمانی ، مدل بلوغ فرهنگ کوچینگ کاریزما