اثربخشی پارادوکس درمانی (PTC) بر انعطاف پذیری روان شناختی، تحمل پریشانی و نشخوار فکری در دانشجویان دارای علائم اضطراب

اضطراب از شایع ترین اختلالات روان شناختی در میان دانشجویان است که علاوه بر کاهش عملکرد تحصیلی و اجتماعی، با افزایش نشخوار فکری، کاهش تحمل پریشانی و افت انعطاف پذیری روان شناختی همراه است. با وجود اثربخشی نسبی درمان های رایج، نیاز به مداخلات کوتاه مدت، کم هزینه و قابل اجرا در مراکز مشاوره دانشگاهی همچنان احساس می شود. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان برنامه زمانی پارادوکسی (Paradoxical Timetable Counseling; PTC) بر انعطاف پذیری روان شناختی، تحمل پریشانی و نشخوار فکری در دانشجویان دارای علائم اضطراب انجام شد. این پژوهش با استفاده از طرح تک آزمودنی (A-B-A)، پایه، مداخله و پیگیری اجرا شد. چهار دانشجوی پسر دارای علائم اضطراب به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. مداخله درمان برنامه زمانی پارادوکسی طی چهار جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه ای اجرا گردید. برای سنجش متغیرهای پژوهش از مقیاس پذیرش و عمل نسخه دوم (AAQ-II)، مقیاس تحمل پریشانی (DTS) و مقیاس پاسخ های نشخواری (RRS) استفاده شد. داده ها در سه مرحله پایه، مداخله و پیگیری گردآوری و با استفاده از تحلیل بصری نمودارها و شاخص های اندازه اثر ویژه طرح های تک آزمودنی شامل NAP، PE، PND و Tau-U تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اجرای درمان برنامه زمانی پارادوکسی موجب کاهش چشمگیر اجتناب تجربی و نشخوار فکری و افزایش قابل توجه تحمل پریشانی در هر چهار آزمودنی شد. بررسی شاخص های عدم همپوشانی بیانگر اثربخشی بسیار زیاد مداخله بود؛ به گونه ای که مقادیر PND در تمامی متغیرها به ۱۰۰ درصد و مقادیر NAP و Tau-U به ۱.۰۰ رسید. همچنین روند تغییرات در مرحله پیگیری دو ماهه تا حد زیادی حفظ شد که نشان دهنده پایداری نسبی اثرات درمان است.

کلیدواژه ها:

اضطراب ، انعطاف پذیری روان شناختی ، تحمل پریشانی ، درمان برنامه زمانی پارادوکسی (PTC) ، طرح تک آزمودنی ، نشخوار فکری