معیارهای تعیین قانون حاکم در دعاوی خسارات نفتی مطالعه تطبیقی نظام حقوقی ایران و سایر نظامهای حقوقی منتخب

پژوهش حاضر با هدف بررسی معیارهای تعیین قانون حاکم در دعاوی خسارات نفتی و تحلیل جایگاه این معیارها در نظام حقوقی ایران انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی است. در این چارچوب، ابتدا مبانی نظری تعارض قوانین در حوزه مسئولیت های غیر قراردادی مورد بررسی قرار گرفته و معیارهایی مانند قانون محل وقوع فعل زیانبار، قانون محل وقوع خسارت و قاعده نزدیک ترین ارتباط تحلیل شده است. سپس رویکرد نظام حقوقی ایران در تعیین قانون حاکم بر چنین دعاوی با توجه به مقررات قانون مدنی و رویه قضایی موجود بررسی شده و با نظام های حقوقی منتخب به ویژه مقررات رم ۲ اتحادیه اروپا و رویکرد نظام های کامن لا مقایسه گردیده است. همچنین نقش کنوانسیون های بین المللی مرتبط با آلودگی نفتی در ایجاد هماهنگی میان نظام های حقوقی مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که حقوق ایران در زمینه تعیین قانون حاکم بر مسئولیت های غیر قراردادی، فرامرزی به ویژه در حوزه خسارات نفتی با خلا تقنینی و ابهام در قواعد تعارض قوانین مواجه است. در مقابل بسیاری از نظام های حقوقی پیشرفته با بهره گیری از ترکیبی از معیارهای عینی و منعطف توانسته اند چارچوب های کارآمدتری برای حل تعارض قوانین در این حوزه ایجاد کنند. بر این اساس پیشنهاد می شود که در نظام حقوقی ایران با الهام از تجربیات بین المللی مقررات صریح تری در خصوص تعیین قانون حاکم بر دعاوی خسارات نفتی تدوین شود و همچنین هماهنگی بیشتری با اسناد و کنوانسیون های بین المللی مرتبط ایجاد گردد.

کلیدواژه ها:

خسارات نفتی ، تعارض قوانین ، قانون حاکم ، مسئولیت مدنی فرامرزی ، آلودگی نفتی