نقش شبکه های اجتماعی در تسهیل ارتکاب جرایم علیه نظم و امنیت عمومی در حقوق کیفری ایران

گسترش فناوری های ارتباطی و ظهور شبکه های اجتماعی شیوه های تعامل اجتماعی و گردش اطلاعات را به طور بنیادین دگرگون کرده است. این شبکه ها در کنار کارکردهای مثبت خود در تسهیل ارتباطات و اطلاع رسانی، بسترهای جدیدی را نیز برای ارتکاب برخی جرایم فراهم ساخته اند. یکی از مهم ترین حوزه هایی که تحت تاثیر این تحولات قرار گرفته، جرایم علیه نظم و امنیت عمومی است. ویژگی هایی مانند سرعت بالای انتشار اطلاعات، امکان ناشناس ماندن کاربران، دسترسی گسترده و قابلیت سازماندهی سریع افراد در فضای مجازی موجب شده است که برخی افراد یا گروه ها از این بسترها برای انتشار شایعات، نشر اکاذیب، تحریک به آشوب و سایر رفتارهای مخل نظم عمومی استفاده کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش شبکه های اجتماعی در تسهیل ارتکاب جرایم علیه نظم و امنیت عمومی در حقوق کیفری ایران انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به بررسی مفاهیم نظری، مصادیق جرایم مرتبط در فضای مجازی، سیاست جنایی ایران در مقابله با این پدیده و چالش های حقوقی و اجرایی موجود پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه قانون جرایم رایانه ای و برخی مقررات قانون مجازات اسلامی ظرفیت هایی برای مقابله با این جرایم فراهم کرده اند، اما در عمل با چالش هایی مانند دشواری شناسایی مرتکبان، پیچیدگی اثبات ادله دیجیتال و فرامرزی بودن بسیاری از پلتفرم های اجتماعی مواجه هستند. بر این اساس، اصلاح و به روزرسانی قوانین مرتبط، تقویت توان فنی و تخصصی نهادهای نظارتی و قضایی، توسعه همکاری های بین المللی در حوزه جرایم سایبری و ارتقای سواد رسانه ای شهروندان از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی برای پیشگیری و مقابله موثر با این جرایم به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، جرایم سایبری ، نظم و امنیت عمومی ، حقوق کیفری ، قانون جرایم رایانه ای ، پیشگیری