آفرینش انسان و ویژگیهای آفرینشی او در نهج البلاغه

مسئله آفرینش انسان و شناخت ویژگیهای وجودی، او یکی از بنیادی ترین مباحث انسان شناسی اسلامی است. در میان متون اصیل دینی، نهج البلاغه جایگاهی ممتاز در تبیین حقیقت انسان، منشا آفرینش او، ظرفیت های روحی و اخلاقی و نیز آسیب ها و لغزش های او دارد. امیرالمومنین علی علیه السلام در خطبه ها، حکمت ها و نامه های خویش با بیانی عمیق و سرشار از ظرافت های معرفتی، انسان را موجودی مرکب از جسم خاکی و روح الهی معرفی می کند؛ موجودی که از یک سو حامل کرامت، عقل، اختیار و استعداد تعالی است، و از سوی دیگر در معرض غفلت، شهوت، غرور و سقوط قرار دارد. این مقاله با تکیه بر عبارات معتبر نهج البلاغه، به بررسی آفرینش انسان و ویژگی های آفرینشی او می پردازد. یافته های این نوشتار نشان می دهد که در نگاه امام علی علیه السلام، انسان تنها یک موجود طبیعی نیست بلکه حقیقتی الهی-اخلاقی است که غایت آفرینش او در عبودیت، خودشناسی، آزمون الهی و وصول به کمال معنا می یابد. همچنین ویژگی هایی همچون دو ساحتی بودن، کرامت ذاتی، اختیار، عقل ورزی، فقر وجودی و استعداد تعالی یا سقوط از مهم ترین شاخصه های آفرینشی انسان در نهج البلاغه به شمار می آیند. این پژوهش می کوشد با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی، تصویری منسجم از جایگاه انسان در منظومه فکری نهج البلاغه ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

آفرینش انسان ، ویژگیهای انسان ، انسان شناسی ، نهج البلاغه ، امام علی علیه السلام ، کرامت انسانی