تحلیل سه سطحی تحول هویت دینی در جامعه مهدوی؛ از آیات و روایات تا نظریه اریکسون و همیلتون

تحقق جامعه مهدوی به عنوان آرمان نهایی ادیان الهی مستلزم شکل گیری هویتی عمیقا دینی در میان انسان هاست؛ هویتی که ریشه در ایمان معرفت عمل صالح و ولایت پذیری دارد. هدف این مقاله صورت بندی یک مدل سه سطحی برای تبیین نقش هویت دینی در تحقق جامعه مهدوی است. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و با تکیه بر مجموعه ای از آیات و روایات و همچنین بهره گیری از نظریه هویت اریکسون و مفهوم سرمایه نمادین همیلتون، مدلی زنجیره ای با عنوان تحول هویت دینی سه سطحی ارائه می دهد. این مدل شامل سه سطح است؛ سطح نخست خودسازی و درونی سازی ارزش ها، سطح دوم جامعه سازی و بازتولید جمعی و سطح سوم تمدن سازی و جهت گیری غایت محور (بر اساس انتظار فعال). یافته ها نشان می دهد که تحقق جامعه مهدوی بدون تکمیل این سه سطح به صورت تدریجی و زنجیره ای ممکن نیست. نتیجه آنکه انتظار فعال باید به عنوان موتور تحول هویت دینی در هر سه سطح بازتعریف شود.

کلیدواژه ها:

آیات و روایات ، ظهور جامعه مهدوی ، ظهور منجی ، سه نظریه اریکسون و همیلتون