بازخوانی آیه «لا اکراه فی الدین»

این پژوهش به بررسی آیه ۲۵۶ سوره بقره ره «لا اکراه فی الدین» می پردازد و دو دیدگاه اصلی را مقایسه می کند. دیدگاه سنتی: این آیه فقط نفی کننده اجبار فیزیکی برای ورود به دین است و حق خروج (ارتداد) را نفی نمی کند. دیدگاه نواندیشان: اگر دین بر پایه انتخاب است، پس «حق ترک» دین هم باید جزو همان آزادی باشد و هیچ اجباری برای ماندن در دین مجاز نیست. ایمان یک باور قلبی و درونی است و در بستر اجبار ارزش خود را از دست می دهد. با تکیه بر آرای علامه طباطبایی، شهید مطهری و آیت الله جوادی آملی مقاله نتیجه می گیرد که آیه در فضای آزادی تشریعی برگرفته از آزادی تکوینی سخن می گوید. کارکرد حقوقی این اصل به عنوان پایه ای برای آزادی مذهب و احترام به تنوع عقیدتی در جوامع معاصر مطرح می شود، به شرطی که به نظم عمومی و حقوق دیگران لطمه نزند. تفسیر این آیه فراتر از یک دستور اخلاقی ساده است و یک قاعده حقوقی بنیادین برای تضمین آزادی انتخاب و تفکر انتقادی در اسلام محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

دین ، اندیشه ، عقیده ، آزادی ، تفسیر