بررسی تطبیقی آیه ۱۰۵ سوره توبه از نگاه مفسرین فریقین

آیه ۱۰۵ سوره توبه با تاکید بر «عمل» و نظارت الهی نبوی و مومنان بر رفتار انسان از آیات کلیدی در تبیین پیوند ایمان و عمل در نظام تربیتی قرآن کریم به شمار می آید. این پژوهش با رویکرد تفسیر موضوعی و با تکیه بر روش تحلیل لغوی، تفسیری و تطبیقی، به بررسی ابعاد مختلف این آیه پرداخته است. در گام نخست مفردات کلیدی آیه به صورت لغوی تحلیل شده و سپس با بهره گیری از تفاسیر معتبر فریقین از جمله المیزان علامه طباطبایی، تفسیر مکارم شیرازی، الکشاف زمخشری و برخی تفاسیر اهل سنت، دیدگاه های تفسیری مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفته است. در ادامه برای تبیین دقیق تر مفاهیم، آیه از شواهد قرآنی مرتبط، به ویژه آیات ۹۴ سوره توبه و آیات سوره جمعه، و نیز شواهد روایی برگرفته از تفسیر البرهان استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که آیه ۱۰۵ سوره توبه ضمن تاکید بر مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی انسان بر نقش عمل صالح در تحقق ایمان حقیقی و پاسخ گویی انسان در برابر خداوند و جامعه ایمانی دلالت دارد و می تواند به عنوان مبنایی مهم در تبیین نظام اخلاقی و تربیتی اسلام مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آیه ۱۰۵ سوره توبه ، تفسیر موضوعی ، تحلیل لغوی ، تفسیر تطبیقی ، نظام تربیتی قرآن کریم