شناسایی و رتبه بندی موانع پیاده سازی مدیریت کیفیت در پروژه های عمرانی

مدیریت کیفیت یکی از مهمترین عوامل موفقیت پروژه های عمرانی محسوب می شود و استقرار موثر آن می تواند نقش بسزایی در افزایش کیفیت، کاهش هزینه ها، جلوگیری از دوباره کاری ها و ارتقای عملکرد پروژه ها داشته باشد. با این حال، وجود موانع متعدد مدیریتی، سازمانی، فنی، انسانی و اقتصادی اجرای اثر بخش مدیریت کیفیت را با چالش های متعددی مواجه کرده است. از این رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه بندی موانع پیاده سازی مدیریت کیفیت در پروژه های عمرانی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی موانع موثر بر پیاده سازی مدیریت کیفیت با بررسی نظام مند مطالعات پیشین استخراج و پس از تایید خبرگان در هفت بعد اصلی طبقه بندی شدند. در بخش کمی به منظور اولویت بندی موانع، از روش تصمیم گیری چند معیاره بهترین-بدترین (Best-Worst Method) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه مدیریت پروژه های عمرانی در شهر مشهد تشکیل دادند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، ۱۵ نفر از افراد دارای تجربه و تخصص مرتبط انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که موانع پیاده سازی مدیریت کیفیت در هفت بعد مدیریتی، سازمانی، منابع انسانی، فنی، فناوری، اقتصادی و محیطی قابل دسته بندی هستند. همچنین نتایج رتبه بندی بیانگر آن بود که بعد مدیریتی با بیشترین وزن مهم ترین بعد تاثیرگذار بر پیاده سازی مدیریت کیفیت است. در سطح موانع نیز ضعف تعهد مدیریت ارشد، نبود رهبری موثر، ضعف کنترل مصالح، ضعف فرهنگ کیفیت و کمبود آموزش تخصصی به عنوان مهم ترین موانع شناسایی شدند. بر این اساس، تمرکز مدیران بر تقویت تعهد مدیریتی، توسعه فرهنگ کیفیت، ارتقای توانمندی منابع انسانی، بهبود نظام کنترل پروژه و بهره گیری از فناوری های نوین می تواند نقش موثری در کاهش موانع و بهبود استقرار مدیریت کیفیت در پروژه های عمرانی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کیفیت ، پروژه های عمرانی ، موانع پیاده سازی ، بهترین بدترین(BWM) ، تصمیم گیری چند معیاره ، مدیریت پروژه