تبیین اصول طراحی معماری مرکز رشد فکری کودک محور بر پایه تحلیل اقلیمی، فرهنگی و کالبدی در اقلیم سرد مطالعه موردی شهرستان خوی

معماری مراکز فرهنگی و آموزشی، کودکان به عنوان یکی از مهمترین بسترهای رشد شناختی، اجتماعی و خلاقیت، نیازمند طراحی متناسب با ویژگی های اقلیمی، فرهنگی و روانشناختی هر منطقه است. در بسیاری از شهرهای ایران به ویژه مناطق دارای اقلیم سرد، طراحی این مراکز عمدتا بر الگوهای عمومی استوار بوده و کمتر به تلفیق همزمان شرایط اقلیمی، نیازهای رشدی کودکان و ویژگی های بومی توجه شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین راهبردهای طراحی معماری یک مرکز رشد فکری کودک محور در شهرستان خوی بر اساس تحلیل یکپارچه عوامل اقلیمی، کالبدی و فرهنگی انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، ترکیبی (کیفی-کمی) است. داده های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد و منابع علمی، تحلیل اقلیمی با استفاده از نرم افزارهای Climate Consultant و Google Earth Pro و تحلیل راهبردی SWOT با بهره گیری از نظر خبرگان گردآوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که جهت گیری مناسب ساختمان در محور جنوب و جنوب شرقی، حفاظت از فضاهای باز در برابر بادهای سرد شمال غربی، بهره گیری از نور طبیعی، استفاده از مصالح بومی با عملکرد حرارتی مناسب و سازماندهی انعطاف پذیر فضاهای آموزشی، فرهنگی و تعاملی مهم ترین راهبردهای طراحی در بستر مورد مطالعه هستند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که تدوین یک الگوی طراحی مبتنی بر شرایط اقلیمی و فرهنگی منطقه، می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای طراحی مراکز فرهنگی کودکان در سایر شهرهای دارای اقلیم سرد و نیمه خشک ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری کودک محور ، مرکز رشد فکری کودکان ، طراحی اقلیمی ، اقلیم سرد ، تحلیل سایت ، راهبردهای طراحی