تبیین چارچوب نظری و اصول طراحی معماری کودک محور در مراکز رشد فکری کودکان (مطالعه ی موردی کانون پرورش فکری کودکان)

کانون پرورش فکری کودکان به عنوان نهادی فرهنگی آموزشی نقش اساسی در رشد ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودکان ایفا می کند. با این حال بسیاری از این مراکز فاقد طراحی متناسب با نیازهای روانشناختی و جسمی کودکان هستند. این پژوهش با هدف تدوین چارچوب نظری و اصول طراحی معماری کودک محور برای مراکز رشد فکری کودکان انجام شده است. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوا با رویکرد تطبیقی-تحلیلی است و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و بررسی نظام مند نظریات روانشناسی رشد گردآوری شده اند. در این مقاله نظریات برجسته ی روانشناسی رشد (ژان پیازه، لو، ویگوتسکی، اریک اریکسون، هوارد گاردنر و ماریا مونته سوری) بررسی و سپس هر نظریه به مولفه های طراحی معماری ترجمه شده است. یافته ها نشان می دهد که طراحی موفق فضاهای کودک محور نیازمند تلفیق دانش روانشناسی رشد با راهکارهای کالبدی فضایی است و محیط ساخته شده باید به مثابه کتاب درسی سه بعدی و بستری برای تجربه و تعامل عمل کند. چارچوب ارائه شده در این پژوهش می تواند مبنایی علمی برای طراحی کانون های پرورش فکری و سایر فضاهای آموزشی-فرهنگی کودکان در ایران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری کودک محور ، رشد ذهنی ، کودکان ، نظریات روانشناسی رشد ، طراحی فضای آموزشی ، کانون پرورش فکری