نقش رهیافت سیستمی در مدیریت و برنامه ریزی شهر هوشمند

در دنیای امروز گسترش و پیچیدگی جوامع مشکلات فراوانی را در مقابل برنامه ریزان و تصمیم گیران و مدیران شهری قرار داده است. رشد پرشتاب شهرنشینی و پیچیدگی های روزافزون جوامع شهری رویکرد سنتی در مدیریت شهرها را با چالش های جدی مواجه کرده است. در پاسخ به این چالش ها مفهوم «شهر هوشمند» با هدف در نظر گرفتن اطلاعات و پیچیدگی مسائل شهری به صورت ساختار نیافته و نیمه ساختاریافته با وجود هدف های چندگانه و متضاد و با معیارهای مختلف کیفی و کمی ضرورت توجه به رویکرد سیستمی در مدل های تصمیم گیری چندمعیاره شده است؛ اما مدیریت شهر هوشمند فراتر از استقرار ابزارهای دیجیتال نیازمند یک بازآرایی ساختاری در تفکر برنامه ریزی است. تکیه صرف بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و نگاه جزیره ای به زیرساخت ها مانع از تحقق کامل اهداف این شهرها می شود. این موضوع ضرورت توجه به رویکرد سیستمی در مدل های تصمیم گیری چندمعیاره در برنامه ریزی شهر هوشمند بروز می دهد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی جایگاه و اهمیت رویکرد سیستمی در برنامه ریزی شهرهای هوشمند می پردازد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که گذار از تفکر خطی و تقلیل گرا به تفکر سیستمی و درک شهر به مثابه یک «سیستم سیستم ها» الزامی انکارناپذیر است. اتخاذ این رویکرد موجب یکپارچگی داده ها و درک بهتر تعاملات متقابل بین اجزای شهری (حمل و نقل، انرژی، محیط زیست و شهروندان) و ایجاد هم افزایی می شود و در نهایت تاب آوری و کارایی شهر هوشمند را در برابر بحران های پیش رو تضمین می کند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی ، شهری ، شهر هوشمند ، رویکرد سیستمی ، مدیریت یکپارچه ، سیستم سیستم ها