شهر به مثابه سیستم پیچیده کاربرد مفاهیم نظریه آشوب در تحلیل تحولات شهری با تاکید بر مطالعه موردی فردیس

شهرها از پیچیده ترین سیستم های انسان ساخت به شمار می روند که در آنها نظم و بی نظمی، برنامه ریزی و خودسازمان دهی و پیش بینی پذیری و عدم قطعیت به صورت همزمان وجود دارد. رویکردهای کلاسیک شهرسازی که بر مبنای روابط خطی و الگوهای قطعی شکل گرفته اند در تبیین بسیاری از پویایی های واقعی شهرها با محدودیت مواجه اند. در مقابل، نظریه آشوب به عنوان یکی از شاخه های علوم پیچیدگی، چارچوبی نوین برای تحلیل رفتار سیستم های غیرخطی و پیچیده ارائه می کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی مفاهیم بنیادین نظریه آشوب از جمله حساسیت به شرایط اولیه، جاذب های عجیب، هندسه فراکتال، دوشاخگی و خودسازمان دهی را بررسی کرده و کاربرد آنها را در تحلیل ساختار و تحول سیستم های شهری تبیین می کند. همچنین با مرور مطالعات نظری و پژوهش های پیشین نشان داده می شود که بسیاری از پدیده های شهری از تغییرات کاربری زمین تا تحولات کالبدی و اجتماعی، با بهره گیری از رویکرد سیستم های پیچیده قابل تفسیر هستند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که گذار از پارادایم برنامه ریزی خطی به رویکرد مبتنی بر سیستم های پیچیده، می تواند درک واقع بینانه تری از رفتار شهرها فراهم کرده و زمینه را برای برنامه ریزی انعطاف پذیر، سازگار و تاب آور در برابر تحولات آینده مهیا سازد.

کلیدواژه ها:

نظریه آشوب ، سیستم های پیچیده ، فراکتال ، شهر سازی ، جاذب لورنتز ، خودسازمان دهی