بازشناسی مولفه های بازآفرینی رود دره های شهری با رویکرد تاب آوری بوم شناختی؛ مورد پژوهی رود دره فرحزاد تهران

رود دره های شهری به عنوان کریدورهای طبیعی حیات بخش نقش کلیدی در پایداری اکولوژیک و کیفیت زندگی شهری ایفا می کنند. با این حال توسعه شتابان و رویکردهای صرفا مهندسی تاب آوری بوم شناختی آنها را به مخاطره انداخته است. پژوهش حاضر با هدف بازشناسی مولفه های بازآفرینی رود دره های شهری با رویکرد تاب آوری بوم شناختی و کاربست آن در روددره فرحزاد تهران انجام شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی و تحلیل محتوای کیفی مقالات و اسناد مرتبط گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که مولفه های کلیدی بازآفرینی در سه سطح بوم شناسی سیستمی شامل تنوع زیستی، پیوستگی اکولوژیک و کیفیت آب و خاک؛ بوم شناسی شهری (شامل ناهمگنی فضایی، پیوستگی لکه ها و بهینگی ارتباطی) انزوایی و بوم شناسی انسانی شامل هویت، سرزندگی، دسترسی و مشارکت قابل تدوین هستند. ارزیابی رود دره فرحزاد بیانگر کاهش ۳ درصدی پوشش گیاهی، افزایش ۵ درصدی لکه های انسان ساخت و کاهش محسوس پیوستگی اکولوژیک در بازه زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۶ است. نتیجه گیری نهایی حاکی از آن است که بازآفرینی پایدار رود دره های شهری نیازمند چارچوبی یکپارچه است که همزمان به ابعاد اکولوژیک، کالبدی و اجتماعی-فرهنگی توجه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، تاب آوری بوم شناختی ، رود دره فرحزاد ، بوم شناسی سیمای سرزمین ، شبکه های بوم شناختی