ارائه مدل برای مدیریت یکپارچه حمل و نقل و ترافیک شهری مطالعه موردی: شهر رشت

افزایش جمعیت شهری، رشد مالکیت خودرو و گسترش سفرهای درون شهری موجب پیچیده تر شدن مسائل حمل و نقل و ترافیک در شهرهای معاصر شده است. در این میان مدیریت، بخشی ناهماهنگی سازمانی و غلبه رویکردهای کالبدی بر سیاست گذاری حمل و نقل اثر بخشی مداخلات مدیریت شهری را کاهش داده است. شهر رشت نیز به عنوان یکی از کلان شهرهای شمال کشور با چالش هایی نظیر تراکم ترافیکی در مرکز شهر، ضعف حمل و نقل عمومی، کمبود پارکینگ، محدودیت ظرفیت معابر و تعدد نهادهای تصمیم گیر مواجه است. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل مدیریت یکپارچه حمل و نقل و ترافیک شهری در شهر رشت انجام شده است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد آمیخته کیفی-کمی انجام گرفته است. در مرحله نخست ابعاد و شاخص های موثر بر مدیریت یکپارچه حمل و نقل شهری از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد مرتبط و بهره گیری از دیدگاه کارشناسان شناسایی شد. سپس با استفاده از روش دلفی شاخص های نهایی پالایش گردید. در ادامه روش DEMATEL برای تعیین روابط علی و میزان اثرگذاری و اثرپذیری عوامل و روش ANP برای وزن دهی و اولویت بندی نهایی ابعاد و شاخص ها به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که بعد نهادی و مدیریتی با وزن ۰.۲۴ بیشترین اهمیت را در مدل پیشنهادی دارد؛ همچنین ابعاد حمل و نقل عمومی با وزن ۰.۲۰ و مدیریت تقاضای سفر با وزن ۰.۱۸ در رتبه های بعدی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که تحقق مدیریت یکپارچه حمل و نقل در شهر رشت نیازمند هماهنگی نهادی، ایجاد سازوکارهای تصمیم گیری مشترک، توسعه حمل و نقل عمومی، کنترل تقاضای سفر، مدیریت پارکینگ و استفاده از سامانه های هوشمند ترافیکی است. بر اساس نتایج مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی راهبردی برای ارتقای کارآمدی نظام حمل و نقل و کاهش ناهماهنگی های مدیریتی در شهر رشت مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه حمل و نقل ، ترافیک شهری ، مدیریت شهری ، حمل و نقل عمومی ، مدیریت تقاضای سفر ، شهر رشت ، ANP ، DEMATEL