تاثیر سرمایه اجتماعی و ایجاد دانش مشترک بر چابکی پاسخگویی بنگاه های تجارت الکترونیک در بحران کویید

در عصر پرشتاب کنونی، استارت آپ های تجارت الکترونیک برای بقا و رشد در مواجهه با بحران های محیطی (شامل بحران های اقتصادی، تحریم ها و اختلالات زنجیره تامین) نیازمند چابکی سازمانی بالایی هستند. در این بستر، سرمایه اجتماعی و توانایی ایجاد دانش مشترک به عنوان محرک های کلیدی برای ارتقای واکنش پذیری سازمان شناخته می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر چابکی سازمانی با تاکید ویژه بر تبیین مکانیسم و نقش میانجی ایجاد دانش مشترک در استارت آپ های تجارت الکترونیک شهر تهران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی از نوع مقطعی است. جامعه آماری شامل مدیران شرکت های استارت آپی حوزه تجارت الکترونیک در تهران بود که پس از توزیع پرسشنامه ها، داده های 198 نمونه معتبر گردآوری شد. آزمون فرضیه ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری و آزمون سوبل انجام پذیرفت. یافته های پژوهش نشان داد که سرمایه اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر چابکی سازمانی (ضریب مسیر: 0.403) و ایجاد دانش مشترک (ضریب مسیر: 0.561) دارد و تاثیر مستقیم ایجاد دانش مشترک بر چابکی سازمانی نیز تایید گردید (ضریب مسیر: 0.586). مهم تر از همه، نتایج آزمون سوبل (Z=4.028) اثبات کرد که ایجاد دانش مشترک نقش میانجی معناداری در این پژوهش ایفا می کند؛ بدین معنا که سازوکار انتقال اثر سرمایه اجتماعی بر چابکی سازمانی از طریق فرآیند ایجاد دانش مشترک صورت می پذیرد و این متغیر توضیح می دهد که سرمایه اجتماعی چگونه به چابکی و پاسخگویی سریع در شرایط بحران منجر می شود. در نهایت نتیجه گیری می شود که مدیران با تقویت انسجام تیمی و توسعه زیرساخت های اشتراک دانش، می توانند ظرفیت پاسخگویی سازمان خود را در برابر تلاطم های محیطی به شکل چشمگیری افزایش دهند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، ایجاد دانش مشترک ، چابکی سازمانی ، استارت آپ های تجارت الکترونیک ، بحران های محیطی ، شرایط عدم اطمینان