چگونه توانستیم با استفاده از نقاشی مفهومی، درک دانش آموزان از مفاهیم دشوار درسی را افزایش دهیم؟

در فرایند آموزش دوره ابتدایی، برخی مفاهیم درسی به دلیل انتزاعی بودن، پیچیدگی ارتباط میان اجزای مختلف و فاصله داشتن از تجربه های روزمره دانش آموزان، برای آنان دشوار و کم معنا می شوند. این مسئله می تواند موجب کاهش مشارکت، یادسپاری سطحی و وابستگی بیش از حد دانش آموز به توضیحات مستقیم معلم شود. در این اقدام پژوهی تلاش شد با استفاده هدفمند از «نقاشی مفهومی» به عنوان یک ابزار دیداری و فعال، زمینه درک بهتر مفاهیم دشوار درسی فراهم شود. در این روش، دانش آموزان پس از آشنایی با مفهوم موردنظر، به جای بازنویسی مطالب کتاب، ارتباط میان مفاهیم را در قالب تصویر، نماد، شکل، فلش و توضیح کوتاه نمایش می دادند. فرایند پژوهش شامل شناسایی مسئله، گردآوری شواهد اولیه، طراحی راهکار، اجرای نقاشی مفهومی، مشاهده و ثبت تغییرات، تحلیل شواهد و اصلاح فعالیت ها بود. بررسی شواهد نشان داد که استفاده از تصویرسازی مفهومی می تواند به فعال تر شدن دانش آموزان، افزایش مشارکت آنان در فرایند یادگیری، آشکار شدن برداشت های نادرست و ایجاد ارتباط میان مفاهیم پراکنده کمک کند. همچنین دانش آموزان در توضیح شفاهی نقاشی های خود، فرصت بیشتری برای سازمان دهی و بازسازی آموخته هایشان پیدا کردند. بر اساس تجربه حاصل از این اقدام پژوهی، می توان نقاشی مفهومی را به عنوان یکی از راهکارهای ساده، کم هزینه و قابل اجرا برای آموزش مفاهیم دشوار در دوره ابتدایی به کار گرفت.