بازنمایی تعارض اجتماعی در رمان های «جای خالی سلوچ» محمود دولت آبادی و «ساقه بامبو» سعود السنعوسی بر اساس نظریه تعارض لوییس کوزر

رمان معاصر بستری مهم برای بازنمایی تجربه های اجتماعی و آشکارسازی مناسبات قدرت، نابرابری های اقتصادی و کشمکش های هویتی در جوامع گوناگون فراهم می آورد. در این میان، رمان «جای خالی سلوچ» اثر محمود دولت آبادی با روایت زندگی مرگان در فضای روستایی ایران، تصویری از فقر ساختاری و پایداری انسان در برابر فشارهای اجتماعی ارائه می دهد. در مقابل، رمان «ساقه بامبو» اثر سعود السنعوسی در بستر جامعه چندفرهنگی کویت، مسئله مهاجرت، تبعیض اجتماعی و بحران هویت را از خلال سرگذشت ژوزفین و عیسی بازنمایی می کند. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه تعارض اجتماعی لوییس کوزر استوار است که تعارض را پدیده ای پویا در ساخت اجتماعی می داند و آن را نتیجه نابرابری منابع و تضاد منافع میان گروه های اجتماعی معرفی می کند. پرسش اصلی پژوهش به چگونگی بازنمایی تعارض اجتماعی در این دو رمان و شیوه شکل گیری آن در بسترهای فرهنگی متفاوت می پردازد و هدف آن تبیین نقش شخصیت های محوری در بازنمایی این کشمکش ها است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل متن در چارچوب جامعه شناسی ادبیات انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که در «جای خالی سلوچ» تعارض در پیوند با فقر روستایی و مناسبات قدرت محلی شکل می گیرد و مرگان نماد پایداری اجتماعی است؛ در حالی که در «ساقه بامبو» تعارض در بستر مهاجرت و بحران هویت میان فرهنگی ظهور می یابد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که هر دو رمان تعارض را به عنوان عاملی اثرگذار در شکل گیری هویت و بازآرایی روابط اجتماعی بازنمایی می کنند.

کلیدواژه ها:

تعارض اجتماعی ، لوییس کوزر ، جای خالی سلوچ ، ساقه بامبو ، ادبیات تطبیقی