بررسی ساختارشکنانه جایگاه زن در رمان کیمیا خاتون

این پژوهش با رویکردی مبتنی بر نظریه ساختارشکنی ژاک دریدا، به بررسی روایت زنانه در رمان تاریخی «کیمیا خاتون» نوشته سعیده قدس می پردازد. این رمان با بازآفرینی چهره هایی چون مولانا و شمس تبریزی، تصویری متفاوت از جایگاه زن در تاریخ و سنت عرفانی ایران ارائه می کند و روایت های تثبیت شده مردمحور را به چالش می کشد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی انتقادی، سازوکارهای گفتمان مردسالار در متون عرفانی و تاریخی را واکاوی کرده و چگونگی بازنمایی زن را در مقام سوژه ای کنش مند بررسی می کند. همچنین، نقش تکنیک چندصدایی در شکل گیری معنا و مشارکت فعال خواننده در کشف لایه های پنهان سلطه و ستم جنسیتی مورد توجه قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، تحلیل شیوه هایی است که رمان از طریق آن ها روایت های رسمی و مقدس انگارانه را دگرگون می سازد و امکان بازتعریف هویت زن را در ادبیات معاصر فراهم می آورد. یافته های پژوهش نشان می دهد که «کیمیا خاتون» با فروپاشی اسطوره های مردانه و بازخوانی انتقادی سنت عرفانی، صدای خاموش زنان را به متن روایت بازمی گرداند و زمینه ای تازه برای مطالعات فمینیستی در ادبیات تاریخی و عرفانی ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

رمان تاریخی ، ژاک دریدا ، ساختارشکنی ، شمس تبریزی ، مولانا ، نگاه فمینیستی