مقایسه تطبیقی اسطوره های زن در ادبیات اساطیری ایران و لهستان: رویکردی معناشناختی به شباهت ها و تفاوت ها

این پژوهش با رویکرد ادبیات تطبیقی و معناشناسی، به مقایسه اسطوره های زن در فرهنگ های ایرانی و لهستانی می پردازد که هر دو ریشه در میراث هندواروپایی دارند. در اساطیر ایرانی، به واسطه ی آموزه های زرتشتی و اقلیم خشک، زنان اساطیری همچون «آناهیتا» و «سپنتا آرمیتی» جلوه ای الهی، اخلاقی و زندگی بخش دارند که با عناصر حیاتی آب و خاک و دوگانگی خیر و شر پیوند خورده اند؛ در حالی که در اساطیر لهستانی، نمادهای زنانه نظیر «مارزنا»، «موکوژ» و «بابا یاگا» با چرخه های طبیعی، فصلی و طبیعت وحشی اقلیم جنگلی لهستان همسو بوده و ماهیتی طبیعت گرایانه و فولکلوریک دارند. اگرچه شباهت های ساختاری این اسطوره ها به میراث هندواروپایی بازمی گردد، اما تفاوت های بنیادین در رویکرد اخلاقی-دینی ایران در برابر رویکرد چرخه ای-طبیعت گرای لهستان، نشان دهنده ی بازسازی نمادهای مشترک تحت تاثیر عوامل اقلیمی و فرهنگی متمایز است که این پژوهش با تبیین آن ها، به درک عمیق تری از جایگاه زن در سنت ها و تاثیرات فرهنگی معاصر دو سرزمین کمک می کند.

کلیدواژه ها:

اسطوره شناسی تطبیقی ، زنان اساطیری ، ادبیات ایران و لهستان ، معناشناسی نمادین ، میراث هند و اروپایی