نقش ردیف در زیبایی غزلهای سیف فرغانی

سیف فرغانی از شاعران خوشذوق قرن ۷ ه. ق است که با سعدی نیز معاصر بوده است و حتی برخی شعرهای او را نیز جواب داده است. از موضوعات قابل توجه در غزلهای سیف فرغانی، غزل های مردف این شاعر هستند که در برخی موارد دست به هنرنمایی و نوآوری زده است. از ۵۸۲ غزل سیف، ۴۲۳ غزل او دارای ردیف هستند و این نشان از اهمیت ردیف برای شاعر و تسلط او به این امر می باشد. از طرف دیگر در ردیف غزل های سیف، عنصر های سادگی، تنوع و حتی لهجه به وضوح قابل مشاهده اند. در این پژوهش با استفاده از شیوه توصیفی-تحلیلی، مسئله ردیف و نقش آن در زیبایی غزل های سیف فرغانی مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی ها نشان می دهند که کاربرد انواع ردیف در غزل های او، نشان از مهارت، توانمندی و ذهن خلاق این شاعر دارد. او با تنوع بخشیدن به ردیف و به کارگیری انواع آن در غزل های خود، علاوه بر ایجاد زیبایی در موسیقی کناری، از تشتت فکری و پراکندگی ذهنی خود نیز جلوگیری کرده و انسجام وزنی و معنایی را هم باعث شده است. سیف فرغانی، در غزل های خود از واژه های فعل، اسم، ضمیر، حرف و حتی گروه اسمی و جمله به عنوان ردیف استفاده کرده است که ردیف های فعلی بیشترین و گروه های اسمی، کمترین بسامد را در غزل های او دارند. در بین فعل ها هم، سهم فعل های مضارع در ردیف ها بیشتر است و فعل های آینده تنها در سه غزل سیف در جایگاه ردیف قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

سیف فرغانی ، غزل ، ردیف ، انواع ردیف