بررسی سازوکارهای روان شناختی پیوند دهنده نگرش خودکشی با قصد خودکشی در نوجوانان

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای ظرفیت اکتسابی خودکشی و تعلق پذیری ناکام در رابطه بین نگرش خودکشی و قصد خودکشی در نوجوانان انجام شد. روش: این مطالعه توصیفی‑همبستگی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) روی ۴۰۰ نوجوان (۲۰۰ پسر، ۲۰۰ دختر) مقطع متوسطه دوم شهرستان اشنویه که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند، اجرا گردید. داده ها با پرسشنامه های ATTS (نگرش خودکشی)، BSSI (قصد خودکشی)، ACSS‑AP (ظرفیت اکتسابی) و INQ (تعلق پذیری ناکام) جمع آوری شد. یافته ها: همه فرضیه های هفت گانه تایید شد. مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (CFI=۰.۹۸، RMSEA=۰.۰۵). نگرش خودکشی هم به طور مستقیم (β=۰.۱۶) و هم به طور غیرمستقیم از طریق ظرفیت اکتسابی (β=۰.۱۵۶) و تعلق پذیری ناکام (β=۰.۱۹۸) با قصد خودکشی مرتبط بود. بیش از دوسوم اثر کل (۶۹٪) از مسیرهای واسطه ای منتقل شد. در دختران مسیر تعلق پذیری ناکام→قصد خودکشی (β=۰.۵۱) و در پسران مسیر ظرفیت اکتسابی→قصد خودکشی (β=۰.۴۶) قوی تر بود. نتیجه گیری: نگرش خودکشی از دو سازوکار افزایش ظرفیت اکتسابی (عادت به درد و ترس) و تعلق پذیری ناکام (انزوای اجتماعی) به قصد خودکشی منجر می شود. مداخلات شناختی، رفتاری و اجتماعی متناسب با جنسیت نوجوانان توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

نگرش خودکشی ، قصد خودکشی ، ظرفیت اکتسابی خودکشی ، تعلق پذیری ناکام ، نظریه بین فردی‑روان شناختی خودکشی ، نوجوانان